Στην Onassis Mandra για μια πρωτότυπη εικαστική εμπειρία
Το «clinamen» του καλλιτέχνη Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό προσφέρει ένα ιδιαίτερο εικαστικό βίωμα μέσα στο πολύβουο αθηναϊκό κέντρο.
Η Στέγη στην έναρξη της σεζόν μάς συστήνει την ανακαινισμένη Onassis Mandra, στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, με μια εικαστική και ηχητική εμπειρία που προσφέρει απόλυτη ηρεμία στο κέντρο της πολύβουης πόλης. Tο «clinamen» του συνθέτη και εικαστικού Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό μαγεύει το κοινό από το 1997 και, μετά την Pinault Collection στο παρισινό Bourse de Commerce τo 2025 και το Park Avenue Armory στη Νέα Υόρκη το 2026, κάνει μια στάση στην Αθήνα από τις 26 Σεπτεμβρίου έως τις 5 Δεκεμβρίου. Μας καλεί να συγχρονιστούμε με τον ήχο της σιωπής, δημιουργώντας ένα καταγάλανο υδάτινο τοπίο με εκατοντάδες λευκά κεραμικά μπολ που επιπλέουν σε τρεις ειδικά διαμορφωμένες πισίνες.
Για πρώτη φορά, το εντυπωσιακό «clinamen» αποκτά μια νέα διάσταση, καθώς παρουσιάζεται σε εξωτερικό χώρο και παραδίδεται στη σκιά, τον αέρα, τις φωνές, τους ήχους και τον απόηχο της Αθήνας και στη δύναμη των φυσικών στοιχείων και των καιρικών φαινομένων –το φως, τον άνεμο, τη βροχή– στο μόνο σωζόμενο αθηναϊκό υπαίθριο θέατρο της Μπελ Επόκ. Ένα έργο που κερδίζει αβίαστα τον χρόνο μας.
Διαβάστε επίσης
Ένα πρωτότυπο ηχοτοπίο
Εικαστικός, μουσικός και συνθέτης, ο βραβευμένος Γάλλος καλλιτέχνης εξερευνά εδώ και δεκαετίες τα όρια ανάμεσα στην τέχνη και την καθημερινή ζωή. Αντί να συνθέτει μουσική με τον παραδοσιακό τρόπο, δημιουργεί ζωντανά συστήματα από αντικείμενα, νερό, κίνηση και χώρο. Τα πιο απλά υλικά μετατρέπονται σε απρόσμενα μουσικά όργανα που παράγουν ήχους σε πραγματικό χρόνο, χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση κάποιου ερμηνευτή.
Ο Μπουρσιέ-Μουζενό ανέπτυξε για πρώτη φορά το «clinamen» το 1997. Ο τίτλος της εγκατάστασης προέρχεται την αρχαιοελληνική λέξη «παρέγκλισις», που αποτέλεσε κομβικό όρο της επικούρειας φιλοσοφίας και περιγράφει την απρόβλεπτη παρέκκλιση στην κίνηση των ατόμων: μια μικρή απόκλιση που αφήνει χώρο για το τυχαίο, την ελευθερία, το απροσδόκητο.
Κάθε φορά που παρουσιάζεται, το «clinamen» προσαρμόζεται στην αρχιτεκτονική και στην ατμόσφαιρα του χώρου που το φιλοξενεί. Στην Αθήνα, δεν μεταφέρεται απλώς αλλά συντονίζεται εκ νέου με τον ήχο της πόλης και με τις μεταβολές του καιρού και του φωτός του αττικού ουρανού. Οι επισκέπτες καλούνται να σταθούν μέσα σε ένα τοπίο νερού και ήχου, να ακούσουν, να παρατηρήσουν και να αφήσουν τον χρόνο να κυλήσει αλλιώς. Κι αν βρέξει, ο ήχος της βροχής θα γίνει μέρος της παρτιτούρας.
Με το «clinamen», η ανακαινισμένη Onassis Mandra συστήνεται εκ νέου στο κοινό, επαναφέροντας στο προσκήνιο το μοναδικό σωζόμενο αθηναϊκό υπαίθριο θέατρο της μπελ επόκ: έναν ιστορικό χώρο δίπλα στην Ωνάσειο Βιβλιοθήκη και στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Εκεί, η εγκατάσταση μεταμορφώνει τον χώρο σε μια ανοιχτή πρόσκληση ακρόασης και ανάπαυλας, καλώντας μας να αφεθούμε σε μια σχεδόν εθιστική εμπειρία περισυλλογής και ονειροπόλησης.
Οι πολλαπλές εκδοχές του «clinamen»
Το «clinamen» δεν είχε πάντα τη σημερινή του μορφή. Ο Σελέστ Μπουρσιέ-Μουζενό συνέλαβε την πρώτη εκδοχή του το 1997 στο Παρίσι και το παρουσίασε την ίδια χρονιά στο CAPC Musée de Bordeaux. Έκτοτε, το έργο εξελίχθηκε μέσα από περισσότερες από είκοσι διαφορετικές εκδοχές, οι οποίες συνομιλούν κάθε φορά με τον εκάστοτε εκθεσιακό χώρο.
Το έργο δεν έχει αρχή, μέση και τέλος. Λειτουργεί ως ένα διαρκώς εξελισσόμενο ηχητικό περιβάλλον, όπου κανένας επισκέπτης δεν ακούει ακριβώς τον ίδιο ήχο. Κάθε μικρή σύγκρουση δημιουργεί ένα νέο ηχητικό συμβάν, κάνοντας κάθε στιγμή της έκθεσης μοναδική. Κάθε μπολ έχει επιλεγεί ξεχωριστά από τον καλλιτέχνη, με βάση το ιδιαίτερο ηχόχρωμά του και τον ήχο που παράγει όταν αντηχεί ή συγκρούεται με τα υπόλοιπα. Η θερμοκρασία του νερού στις πισίνες διατηρείται περίπου στους 30°C, ώστε να ενισχύεται η δημιουργία και η μεταφορά του ήχου. Πριν τα πορσελάνινα μπολ γίνουν το κύριο αντικείμενο του έργου, ο Μπουρσιέ-Μουζενό πειραματιζόταν με καθημερινά αντικείμενα, παιχνίδια, κομμάτια ξύλου και μικρά μουσικά όργανα, ακόμη και με ένα γιουκαλίλι.
Onassis Shop
Ανακαλύψτε μια επιμελημένη συλλογή αντικειμένων και εκδόσεων που προέκυψε από τη συνεργασία της Στέγης με το βιβλιοπωλείο 0fr. Paris, με έδρα το Παρίσι, το Τόκιο και τη Σεούλ. Στο ειδικά διαμορφωμένο shop θα βρείτε tote bags, καπέλα και εκδόσεις, καθώς και τα συλλεκτικά πορσελάνινα μπολ που δημιουργήθηκαν αποκλειστικά στο πλαίσιο της στρατηγικής συνεργασίας της Στέγης με την ΙΩΝΙΑ, εμπνευσμένα από τα έργα που πρωταγωνιστούν στην εγκατάσταση.
