«Analog-on»: Γιατί όλοι ξεφορτώνονται τα κινητά τους;

Βιβλίο

«Analog-on»: Γιατί όλοι ξεφορτώνονται τα κινητά τους;

Κρίστυ Περρή
Κρίστυ Περρή

Σπούδασε κινηματογράφο στο Λονδίνο και ασχολείται με το γράψιμο από πολύ νωρίτερα. Την τελευταία δεκαπενταετία φιλοξενείται από ελληνικά μέσα (Αθηνόραμα, Athens Voice, Elle, Down Town, Πρώτο Θέμα, Exodos, καθώς και το δικό της One of Us), για να λέει τη γνώμη της για την ποπ κουλτούρα, το φαγητό, το σινεμά, την τηλεόραση και όλα τα «in between». Αρκετά αφηρημένη ώστε να ξεχάσει με τι καταπιάστηκε πριν από 24 ώρες, αρκετά έξυπνη ώστε να σου εξηγήσει για ποιο λόγο ο αγαπημένος σου άνδρας κωμικός είναι προβληματικός και καθόλου αστείος. Έχει μόνιμα ένα μισοτελειωμένο πρότζεκτ στα σκαριά και άλλες 50 καλές ιδέες που δεν έχει προλάβει να αναπτύξει. Όταν δεν γράφει, έχει το δικό της στούντιο με χειροτεχνικά workshops στο Κουκάκι, το Hearts and Crafts Studio.

Περιεχόμενα

Αν έχεις πρόσφατα αισθανθεί ότι το ίντερνετ σε κουράζει περισσότερο απ’ ό,τι παλιά και ότι η ενέργειά σου εξατμίζεται με κάθε λεπτό που περνάς κάνοντας doomscrolling, σίγουρα δεν είσαι ο μόνος. Η online πραγματικότητα γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη σε αυτές τις περίεργες εποχές, και η προσοχή μας διεκδικείται επανειλημμένως από αμέτρητα ερεθίσματα. Ίσως και αυτός να είναι ο λόγος που σημειώνεται μία αξιοπρόσεκτη αλλαγή στην κυρίαρχη κουλτούρα, με την τάση της εποχής να μας θέλει μακριά από τις οθόνες και την εξάρτηση στην τεχνολογία και πίσω στην πραγματικότητα. Το 2026, πρωταγωνιστής φαίνεται να είναι το analog.

Η ψηφιακή αποτοξίνωση είναι «in»

Για πρώτη φορά εδώ και χρόνια, ένας μεγάλος αριθμός ατόμων φαίνεται να αντικαθιστά τα smartphones και τα social media με τις πιο «απτές» εναλλακτικές τους: επιστρέφουν δηλαδή στα χαρτόδετα βιβλία, τα ημερολόγια, τις φωτογραφικές μηχανές, τα επιτραπέζια παιχνίδια, τα παλιά κινητά τηλέφωνα, ακόμα και τα βινύλια ή τα DVDs. Βλέπουμε επίσης και μία αξιοσημείωτη άνοδο στα χόμπι που απαιτούν εργασία με τα χέρια (κεραμική, κέντημα, coloring και ζωγραφική), καθώς και στην συλλογή αναμνήσεων που δεν αποθηκεύονται μόνο στις εικόνες του τηλεφώνου μας. 

Η ψηφιακή αποτοξίνωση και η αποχή από το διαδίκτυο είχαν προηγουμένως χαρακτηριστεί ως ένα «wellness trend», αλλά αυτή η τάση μοιάζει πλέον σαν γενική πολιτιστική μετατόπιση. Ακόμα και η Vogue το λέει: η ψηφιακή αποτοξίνωση είναι «in».

Όλο και λιγότερο online 

Ο χρόνος που αφιερώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κορυφώθηκε παγκοσμίως το 2022 και έκτοτε σημειώνει σταθερή πτώση. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα των Financial Times,  ο μέσος όρος χρήσης των social media στις ανεπτυγμένες αγορές είναι πλέον περίπου 2 ώρες και 20 λεπτά την ημέρα. Αυτό σημαίνει ότι έχει μειωθεί σχεδόν κατά 10% σε σύγκριση με το ‘22, ποσοστό που μπορεί να μην ακούγεται τόσο μεγάλο, είναι όμως πάρα πολύ σημαντικό. 

Για πάνω από μια δεκαετία, ο χρόνος στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν ως επί το πλείστον μονόπλευρος: αυξανόταν δηλαδή διαρκώς. Η πρόσφατη μείωσή του, ειδικά μεταξύ των χρηστών εφηβικής και νεαρής ηλικίας, είναι (χωρίς υπερβολή) τεράστια. Ένας βασικός λόγος του φαινομένου είναι η συνειδητοποίηση ότι μαζί με την υπερβολική online παρουσία έρχονται συνέπειες. Το δικό του ρόλο όμως έχουν παίξει και το αυξανόμενο ενδιαφέρον των νέων για τη διαχείριση του χρόνου τους και η τάση για αποστασιοποίηση από το ίντερνετ.

Σύμφωνα με έρευνα της Ofcom (την εγκεκριμένη από την κυβέρνηση ρυθμιστική αρχή για τις ραδιοτηλεοπτικές, τηλεπικοινωνιακές και ταχυδρομικές βιομηχανίες του Ηνωμένου Βασιλείου),  το 48% των νέων ενηλίκων δήλωσαν καταναλώνουν υπερβολικό περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με το 68% να δηλώνει ότι έχει υιοθετήσει στρατηγικές για να αντιστρέψει αυτήν την πραγματικότητα και να διαχειριστεί πιο παραγωγικά τις ελεύθερες ώρες του. Η ίδια έρευνα αναφέρει λεπτομερώς ότι μόλις το 29% των ενηλίκων νιώθει ότι η χρήση του διαδικτύου επηρεάζει θετικά την ψυχική τους υγεία (πτώση από το 33% που σημειώθηκε το 2024). 

Οι κυρίαρχες εναλλακτικές

Εφόσον λοιπόν περνάμε λιγότερο χρόνο onliόρne και οι πλατφμες γίνονται λιγότερο προσωπικές, τι συμβαίνει στον έξω κόσμο που μας κεντρίζει το ενδιαφέρον;

  1. Οι λέσχες και οι «τρίτοι χώροι» επέστρεψαν

Βλέπουμε ήδη την άνοδο των χόμπι, των συναντήσεων, των εμπειριών και της «τελετουργίας»: λέσχες τρεξίματος, ομάδες πεζοπορίας, book clubs, χειροτεχνίες που θυμίζουν τις γιαγιάδες μας, εκδηλώσεις «χωρίς τηλέφωνα». Η ανάγκη της κοινότητας φαίνεται να φουντώνει στις πόλεις μας, μαζί με τη διάθεση για σύνδεση, νέες φιλίες και συζητήσεις γύρω από κοινά ενδιαφέροντα.

  1. Οι offline προορισμοί γίνονται ο κανόνας

Ένα άλλο είδους τουρισμού γνωρίζει και αυτό μεγάλη άνθιση, με όλο και περισσότερους ταξιδιώτες να προτιμάνε να επισκεφτούν μέρη «off the grid», και περιοχές χωρίς πολυκοσμία ή καλό σήμα.  Επιθυμούν δηλαδή ένα σωστό και σκόπιμο διάλειμμα από τις οθόνες και την πολυάσχολη καθημερινότητα, έτσι ώστε να πετύχουν μία ολική επαναφορά του νευρικού συστήματος. 

  1. Τα retro χόμπι έχουν την τιμητική τους

Στην αναλογική εποχή λοιπόν, τα χόμπι συνοδεύονται από ένα επιπλέον θετικό χαρακτηριστικό, το ότι έχουν ημερομηνία λήξης. Ένα βιβλίο τελειώνει, ένα παζλ ολοκληρώνεται, μια συνταγή γίνεται δείπνο. Το Global Wellness Summit αποκαλεί αυτή τη πραγματικότητα «analog-on»:  μια προτίμηση δηλαδή προς την ρετρό τεχνολογία, τα απτικά χόμπι και τις προ-ψηφιακές εμπειρίες που οδηγεί σε ψυχική ευεξία και βελτιωμένο τρόπο ζωής γενικά.

  1. Μικρότερο διαδίκτυο, καλύτερο διαδίκτυο

Το 2026 είναι «λιγότερο διαδικτυακό» επειδή για πολλούς από εμάς, υπάρχει σκόπιμη διαδικτυακή χρήση. Αυτό στην ουσία σημαίνει πως χρησιμοποιούμε την τεχνολογία περισσότερο ως εργαλείο και λιγότερο ως κύρια πηγή ψυχαγωγίας. Σε έναν ψηφιακό κόσμο που κατακλύζεται από ψεύτικες ειδήσεις, AI slop και υπερπληροφόρηση, η στροφή προς τα γραπτά ενημερωτικά δελτία, τις εξειδικευμένες κοινότητες και τους επιμελημένους online χώρους μοιάζει ως μοναδική τακτική άμυνας ώστε να διατηρήσουμε την λογική μας. 

Σχετικά άρθρα