Eurovision: Οι δύο όψεις της διοργάνωσης είναι τελικά μία

Ο μεγάλος μουσικός διαγωνισμός της Eurovision πλησιάζει για άλλη μια χρονιά, με τη Βιέννη να φιλοξενεί την επετειακή 70^η διοργάνωση και τον μεγάλο τελικό του Σαββάτου (16 Μαΐου) να προβλέπεται έξτρα ψυχαγωγικός και εορταστικός. Για όσους αγαπούν τον διαγωνισμό, το κλίμα θα είναι μάλλον νοσταλγικό, ενώ οι Έλληνες φαν ανυπομονούν ακόμα περισσότερο μετά τον ημιτελικό της Τρίτης που ανέδειξε το «Ferto» του δικού μας Akylas, όχι απλά ως μια εκ των 35 επίσημων συμμετοχών, αλλά και ως μεγάλο φαβορί – πίσω από την αγαπητή Φινλανδία και το «Liekinheitin» των Linda Lampenius & Pete Parkkonen.

Βέβαια, το hype γύρω από τη φετινή Eurovision είναι μεγάλο για τους eurofans κάθε χώρας, καθώς η γενέθλια νύχτα επιφυλάσσει μουσικές και άλλες εκπλήξεις, ενώ παλιοί διαγωνιζόμενοι αναμένεται να παρευρεθούν και να ξανατραγουδήσουν τραγούδια που έγραψαν ιστορία. Μια από αυτούς θα ήταν και η Σερντάπ, η νικήτρια του 2003 με το ακόμα αξέχαστο «Every Way That I Can» της τουρκικής συμμετοχής, η οποία αρνήθηκε την πρόσκληση δηλώνοντας πως «δε θέλει να είναι εκεί» εν μέσω της τρέχουσας κοινωνικής και πολιτικής κατάστασης. Και δεν είναι η μόνη.

Τόσο το κοινό όσο και τα μίντια βρίσκονται διχασμένα: κάποιοι εστιάζουν στην κριτική των περφορμανς και στην ανάλυση των προγνωστικών, στη fun διάσταση τέλος πάντων του διαγωνισμού, και κάποιοι που δυσκολεύονται να απομονώσουν το «επί σκηνής» με το «εκτός σκηνής» – όπου «εκτός σκηνής» εννοούμε τι συμβαίνει εκτός κάμερας, εκτός Ευρώπης και εκτός «φούσκας». Για έναν διαγωνισμό στον οποίο «η πολιτική δεν έχει θέση», μήπως τα πράγματα παραείναι – αναπόφευκτα και επιτέλους – πολιτικά;

Η φετινή διοργάνωση ταυτίζεται με το πιο ηχηρό (σε καμία περίπτωση το πρώτο) μποϊκοτάζ πολιτικού χαρακτήρα στην ιστορία του διαγωνισμού, με 5 τρανταχτές απουσίες: Ισπανία, Σλοβενία, Ιρλανδία, Ολλανδία και Ισλανδία αποφάσισαν επίσημα να μη συμμετέχουν στον διαγωνισμό, δίνοντας ως ξεκάθαρη εξήγηση την απόφαση της Eurovision να συμπεριλάβει και φέτος το Ισραήλ. Η τελευταία μάλιστα αποτελεί μια από τις πιο φανατικές χώρες, με τον περσινό τελικό να αγγίζει το ακραίο 97,8% τηλεθέασης, ενώ στις τηλεοράσεις της Σλοβενίας, στη θέση του τελικού πρόκειται να προβληθεί το ντοκιμαντέρ «Voices of Palestine». Αξίζει να σημειωθεί πως η βραδιά του τελικού έρχεται μια ημέρα μετά την ημέρα μνήμης της Νάκμπα (15 Μαΐου).

Η συμμετοχή του Ισραήλ έχει ήδη κινητοποιήσει τους Βιεννέζους, με πορείες και σε όλη την πόλη και συγκεντρώσεις έξω από το Stadthalle όπου λαμβάνει χώρα η φετινή Eurovision, και με την αστυνομία της αυστριακής πρωτεύουσας να προετοιμάζεται πυρετωδώς ώστε να καταστείλει τους διαδηλωτές – τάση που εναρμονίζεται με το κλίμα και των τηλεοπτικών αναμεταδόσεων οι οποίες κόβουν και ράβουν αναλόγως με τις διαθέσεις και με την πρόφαση πως «η πολιτική δεν έχει θέση στην Εurovision». Αυτός άλλωστε είναι και ο λόγος που δεν μπορούσαν να επέμβουν όσον αφορά τη συμμετοχή του Ισραήλ. Εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος της Αυστρίας είχε μάλιστα απειλήσει πως η χώρα δε θα φιλοξενούσε τη διοργάνωση σε περίπτωση αποκλεισμού του Ισραήλ – μια δήλωση ενδεικτική της συνεχούς -άλλοτε υπόγειας και άλλοτε εξόφθαλμης στήριξης – η οποία μόνο «μη πολιτική» δεν είναι.

Ο επίσημος κανόνας της Ευρωπαϊκής Ραδιοτηλεοπτικής Ένωσης απαγορεύει τραγούδια με άμεσα πολιτικό στίχο και συμπεριφορές/κινήσεις με άμεσα πολιτικό πρόσημο, ώστε να αποφευχθεί η εργαλειοποίηση της Eurovision για πολιτικούς και προπαγανδιστικούς σκοπούς. Και στην τελική, ας περάσουμε και λίγο καλά. Αυτό μας παροτρύνει να κάνουμε και ο διευθυντής της οργάνωσης, Μάρτιν Γκριν, ο οποίος ισχυρίζεται πως αυτό που το κοινό αποζητά κάθε χρόνο είναι να χαλαρώσει και να διασκεδάσει, και τα πολιτικά σχόλια τους χαλάνε τη φάση. Ο κύριος Γκριν επίσης μεταφέρει το ανεπίσημο και αστεία υποκριτικό μότο «η Eurovision δείχνει τον κόσμο όπως θα μπορούσε να είναι» (Hollywood Reporter), εννοώντας μάλλον μια ενωτική, ειρηνική εκδοχή του. Μόνο που δεν υπάρχει σενάριο στο οποίο ένας τέτοιος κόσμος προκύπτει χωρίς την πολιτική τοποθέτηση που ο θεσμός τόσο πολύ (και επιλεκτικά) αποφεύγει.