Σαν ένα φανταστικό οικοδόμημα μιας νεοκλασικής κατοικίας, με πολλά δωμάτια που περιμένουν το κλειδί στην πόρτα για να ανοίξουν και να αφηγηθούν ιστορίες και θεατρικές εμπειρίες μας περιέγραψε το όραμα της για την επόμενη θεατρική σεζόν 2026-2027 η καλλιτεχνική διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου, Αργυρώ Χιώτη στην δεύτερη χρονιά της στο τιμόνι του θεσμού, που βρίσκεται σε καλά, γυναικεία, χέρια, και με την Ιώ Βουλγαράκη αναπληρώτρια. «Μόλις ολοκληρώσαμε τον σχεδιασμό μιας ανύπαρκτης κάτοψης ενός φανταστικού κτιρίου που διυλίζει όλη τη φασαρία του κόσμου. Ναι, μια ουτοπική αρχιτεκτονική ορίζει φέτος το δίκτυο των παραστάσεων μας. Μετασχηματίζουμε κάθε παράσταση σε κάποιο χώρο ή δωμάτιο ενός μεγαλόπρεπου κτιρίου άλλων εποχών. Κατοικούμε το ιδεατό μας οικοσύστημα, και σας δίνουμε το κλειδί, για τη δική σας, προσωπική, μοναδική περιήγηση στο εσωτερικό του. Μη διστάσετε, ανοίξτε όσα δωμάτια μπορείτε και αφεθείτε στην εμπειρία που κρύβεται εκεί. Ανοίξτε την πόρτα του θεάτρου και ζήστε ελεύθερα», μας είπε χθες το βράδυ η Αργυρώ Χιώτη, αναλύοντας το σκεπτικό της ευρηματικής αυτής μεταφοράς, αφού προηγήθηκε ένα κυριολεκτικό μοίρασμα πραγματικών κλειδιών, αναμνηστικών μπρελόκ, σε χρώμα κόκκκινο, γαλάζιο ή κίτρινο, κατά την είσοδο μας στον χώρο στον προαύλιο χώρο του Εθνικού Θεάτρου.

Λίγα λεπτά νωρίτερα η Αργυρώ Χιώτη είχε επιλέξει μια …μεταφυσική ερμηνεία για να ξορκίσει τη δυνατή βροχή που ξέσπασε ακριβώς την στιγμή που ξεκινούσε η παρουσίαση στον ανοιχτό χώρο της αυλής του Κτιρίου Τσίλλερ. «Και πέρυσι, τέτοια μέρα, στην ανακοίνωση του προγράμματος είχε βρέξει. Αν σκεφτούμε ότι είχε βρέξει λίγο και είχαμε μια εξαιρετική χρονιά με μεγάλη επισκεψιμότητα, φέτος που βρέχει πολύ….!». Η εκδήλωση μεταφέρθηκε στην Κεντρική Σκηνή του Κτιρίου Τσίλλερ και το υπέροχο σκηνικό της Μυρτώ Λάμπρου για τον «Βυσσινόκηπο» του Έκτορα Λυγίζου, που συνεχίζει για λίγες ακόμα παραστάσεις, αλλά θα επαναληφθεί την επόμενη σεζόν, έγινε το φόντο της παρουσίασης.

Στην καρδιά της ετήσιας αυτής εκδήλωσης βρίσκεται ως συνήθως ο νέος προγραμματισμός που, όπως είπε η καλλιτεχνική διευθύντρια, «ξεκινά από μεγάλα έργα και κλασικές δραματουργίες που επανασυστήνουμε, και, ταυτόχρονα, στρέφεται προς ένα διερευνητικό θέατρο του σήμερα: διαπεδιακό και διακαλλιτεχνικό, συνειδητά ανοιχτό προς την πολυφωνία και τη διαφορετικότητα κάθε είδους. Ακριβώς τις ίδιες με πέρσι αυτές δύο φράσεις επαναφέρω, γιατί εξακολουθούμε να τις υπηρετούμε».

Επιγραμματικά και σε…τίτλους ξεχωρίσαμε: τη «Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη-συμπαραγωγή με την Εθνική Λυρική Σκηνή- που θα ανοίξει την σεζόν. Το έργο του Γιώργου Κουμεντάκη επιστρέφει σε νέα μορφή μελοδράματος, με την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη να ερμηνεύει όλους τους ρόλους. «Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα» του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα που σκηνοθετεί η Ιώ Βουλγαράκη με τη Φιλαρέτη Κομνηνού στον ομώνυμο ρόλο. Την πρώτη συνεργασία του Εθνικού με τον διεθνώς αναγνωρισμένο Ρώσο σκηνοθέτη Ντμίτρι Κρίμοφ-αυτοεξόριστο λόγω του πολέμου- ο οποίος παρουσιάζει τη δική του εκδοχή της «Τρικυμίας» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Τον «Δράκουλα» του Μπράμ Στόκερ, στην μετάφραση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη, που θα σκηνοθετήσει ο Κωνσταντίνος Ντέλλας, την κλασική κωμωδία «Δεσποινίς Διευθυντής» των Κώστα Πρετεντέρη και Ασημάκη Γιαλαμά που θα ανεβάσει η Αικατερίνη Παπαγεωργίου και το «Πολύ κακό για το τίποτα» του Σαίξπηρ στηνεκδοχή του Κωνσταντίνου Ρήγου.

Το καλοκαιρινό πρόγραμμα και οι νέες παραγωγές

Επίδαυρος

Δυναμικό παρόν δίνει το Εθνικό Θέατρο στην Επίδαυρο με δύο παραστάσεις, την «Άλκηστη» του Ευρυπίδη που σκηνοθετεί ο Δημήτρης Καραντζάς (17 & 18 Ιουλίου) και τις «Τρωάδες» της Ελένης Ευθυμίου (31 Ιουλίου & 1η Αυγούστου).

Στα καλοκαιρινά, θα δούμε ακόμα: Ένα τριήμερο πρόγραμμα δημόσιων δράσεων και εκδηλώσεων–καρπός πολύμηνης έρευνας του Πρόδρομου Τσινικόρη στη γειτονιά πέριξ του Κτηρίου Τσίλλερ–πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην περιοχή της Πλατείας Ομονοίας, με συζητήσεις, performances, προβολές, ξεναγήσεις και παρεμβάσεις (22 έως 24 Μαίου).  Αντλώντας έμπνευση από τον Διάλογο, τους Ελεύθερους Πολιορκημένους και τη Γυναίκα της Ζάκυθος του Διονυσίου Σολωμού, ο Μάνος Καρατζογιάννης  σκηνοθετεί το «Η γυναίκα της Ζάκυθος/Διάλογος στα ερείπια του Μεσολογίου»  στο Αρχαίο θέατρο Οινιαδών & σε επιλεγμένους σταθμούς (5 Ιουλίου).

Επαναλήψεις

Φετινές παραγωγές που είχαν μεγάλη επιτυχία θα επαναληφθούν και το κοινό θα έχει μια δεύτερη ευκαιρία να τις δει. Έτσι, θα επιστρέψουν οι «Ιεροτελεστία» του Γκιγιόμ Πουά σε σκηνοθεσία Χρήστου Θεοδωρίδη, Kontakthof» της Πίνα Μπάους και «Βυσσινόκηπος» του Αντόν Τσέχωφ σε σκηνοθεσία Έκτορα Λυγίζου.

Νέες παραγωγές

Κεντρική Σκηνή, Κτίριο Τσίλλερ

• «Η Φόνισσα» του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη-συμπαραγωγή με την Εθνική Λυρική Σκηνή σε μουσική του Γιώργου Κουμεντάκη και δραματουργία, διασκευή, μουσική διεύθυνση του Μάρκελλου Χρυσικόπουλου, θα ανέβει αυτή τη φορά με τη μορφή του μελοδράματος ( 23 έως 25 Οκτωβρίου) .
• Το κλασικό αριστούργημα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, «Το σπίτι της Μπερνάντα Άλμπα», επιστρέφει στο Εθνικό Θέατρο έπειτα από τρεις δεκαετίες, με την Φιλαρέτη Κομνηνού στον ρόλο της Μπερνάρντα Άλμπα και ένα ξεχωριστό, αποκλειστικά γυναικείο, ensemble ερμηνευτριών διαφορετικών καλλιτεχνικών γενεών σε σκηνοθεσία Ιώ Βουλγαράκη (20 Ιανουαρίου).
• Για πρώτη φορά στην Ελλάδα έρχεται ο διεθνώς καταξιωμένος σκηνοθέτης σκηνογράφος, ζωγράφος και παιδαγωγός Dmitry Krymov με την ριζοσπαστική του εκδοχή στην «Τρικυμία» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ (14 Απριλίου).

Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος»

• Το διάσημο βιβλίο «Ο Δράκουλας» του Μπραμ Στόκερ στην μετάφραση του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη θα ανεβάσει στη σκηνή ο σκηνοθέτης Κωνσταντίνος Ντέλλας δημιουργώντας ένα χωροχρονικό σύμπαν, με εργαλεία τη μουσική και τον ρυθμό, την πολυφωνία και τη ρευστότητα ανάμεσα σε σώματα, ρόλους και λειτουργίες (16 Δεκεμβρίου).
• Την κλασική κωμωδία των Γιαλαμά-Πρετεντέρη «Δεσποινίς διευθυντής» που αγαπήσαμε από τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο και την ταινία του Ντίνου Δημόπουλου θα σκηνοθετήσει η Αικατερίνη Παπαγεωργίου ( 17 Μαρτίου).

Θέατρο Rex, «Σκηνή Ελένη Παπαδάκη, Παιδική Σκηνή

• Ο Δημήτρης Κουρούμπαλης σκηνοθετεί το δικό του «Ρομπέν, η καρδιά του δάσους», μια σκηνική αφήγηση βαθιάς οικολογικής ευαισθησίας, αλληλεγγύης και αυταπάρνησης, που θα μεταφέρει μικρούς και μεγάλους σε ένα ολοζώντανο δάσος γεμάτο μυρωδιές, ήχους και χρώματα (30 Οκτωβρίου).

Σκηνή Μαρίκα Κοτοπούλη

• Ο Κωνσταντίνος Ρήγος επιστρέφει στο Εθνικό Θέατρο με ένα αστραφτερό πάρτι: λάτιν ρυθμοί, ένταση και αποπλάνηση σε μια σκηνική εμπειρία, όπου ο έρωτας γίνεται παιχνίδι στρατηγικής στο «Πολύ κακό για το τίποτα» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ με την Σμαράγδα Καρύδη και τον Θάνο Λέκκα (πρεμιέρα 9 Δεκεμβρίου).
• Μια νέα διεθνής και κοινωνική δράση με επίκεντρο την νεολαία και την δημοκρατία, «Το Κοινοβούλιο της οργής», σύλληψη και δημιουργία της Rachel Dufour και της ομάδας της Les Guepes Rouges, προβλέπει τη συνεργασία με τρεις Έλληνες δημιουργούς και νέους 16 έως 23 ετών (άνοιξε 2027).
• Με μικτό θίασο ηθοποιών και χορευτ(ρι)ών, το «Μπανάλ. Μια μέρα που δεν έγινε τίποτα» της Χαράς Κότσαλη είναι μια παράσταση για τις ασήμαντες μέρες, για το πώς ζούμε, πώς αναπνέουμε και πώς αφηγούμαστε τις ζωές μας μέσα στον ασφυκτικό χώρο του σύγχρονου καπιταλισμού, όλες εκείνες τις ημέρες που «δεν γίνεται τίποτα» (8 Μαΐου).

Πειραματική Σκηνή, Σκηνή Κατίνα Παξινού

• Με υπεύθυνους τον Ακύλλα Καραζήση και την Νεφέλη Μαϊστράλη, η Πειραματική Σκηνή εξελίσσει τη φετινή της διαδρομή «Διαρκής Ανοιχτή Πρόβα & Παραστάσεις “Σκίτσα”» αναπτύσσοντας την ερευνητική της πορεία πάνω στη συνύπαρξη καλλιτεχν(ιδ)ών και την επιμονή στη διαδικασία έναντι του αποτελέσματος,
• Μια κολεκτίβα καλλιτεχν(ιδ)ών, μια ζωγράφος, δραματουργός, ένας sound/screen designer, ένας performer καθηγητής Ιστορίας και Φιλοσοφίας, ένας skipper, πέντε ηθοποιοί και ένας συντονιστής/ τραγουδιστής εξερευνά το δίπολο Εξουσία/Ουτοπία στο «Project Macbeth» (5 Νοεμβρίου).
• «Οι πρώτες ιστορίες των ανθρώπων» έχουν πηγή έμπνευσης μερικά από τα αρχαιότερα κείμενα της ανθρωπότητας, όπως Το έπος του Γκιλγκαμές, η Μαχαμπαράτα, Το βιβλίο των νεκρών των Αιγυπτίων, η Θεογονία του Ησίοδου, τα Ομηρικά έπη (27 Ιανουαρίου).
  Ο αριστούχος απόφοιτος του τμήματος Σκηνοθεσίας της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, Κωστής Γλύκαντζης, θα σκηνοθετήσει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό έργο την άνοιξη 2027.

Θέατρο Δίπυλον

• Με αφετηρία πραγματικές μαρτυρίες, συνεντεύξεις και περιστατικά από την περιοχή, η παράσταση «Ομόνοια» των Ανέστη Αζά και Πρόδρομο Τσινικόρη κινείται ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ, τη μαύρη κωμωδία και το αστικό θρίλερ, δημιουργώντας μια μυθοπλασία γύρω από το σύγχρονο κέντρο της Αθήνα (21 Οκτωβρίου).
• Ο Χάρης Φραγκούλης, με ορισμένους από τους στενούς συνεργάτες της ομάδας kursk, αναμετριέται με τον μύθο του Οιδίποδα σε μια σκηνική ανάγνωση που προσεγγίζει το εμβληματικό έργο ως μια βαθιά υπαρξιακή και σκοτεινά ποιητική διαδρομή αυτογνωσίας στο «Οιδίπους Τύραννος, ο βασιλιάς Οιδίπους» (10 Φεβρουαρίου).

* Δείτε το πλήρες πρόγραμμα του Εθνικού Θεάτρου εδώ.