Ένα φάντασμα πλανάται πάνω από το «Λογική και Ευαισθησία» της Τζόρτζια Όουκλεϊ
Η Βρετανή σκηνοθέτιδα μας καλεί σε έναν γοητευτικό κόσμο που όμως κάπου έχουμε ξαναδεί.
Περιεχόμενα
Δεν είναι μόνο η θεματική, αλλά και η ματιά του «Blue Jean», του σκηνοθετικού ντεμπούτου της Τζόρτζια Όουκλεϊ που μας έδωσε μια ιδέα του τι είδους σινεμά μπορεί και θέλει να κάνει η δημιουργός. Η ιστορία μιας γκέι καθηγήτριας στην θατσερική Μ. Βρετανία των ‘80s, ειπωμένη με κατανόηση για την πρωταγωνίστριά της και απτή κριτική για το θεσμικό πλαίσιο που την εγκλωβίζει σε μια διπλή ζωή, ξεκινά από μια αφετηρία βαθιά πολιτική. Στα χέρια της Όουκλεϊ, ωστόσο, δεν γίνεται ποτέ προφανής. Γι’ αυτό τον λόγο, η μεταφορά του «Λογική και Ευαισθησία», του πρώτου μυθιστορήματος της Τζέιν Όστιν, μοιάζει με ένα ταιριαστό αλλά και εμπορικά φιλόδοξο πρότζεκτ για τη Βρετανή σκηνοθέτρια.
Στην ταινία ακολουθούμε τις περιπέτειες των αδερφών Ντάσγουντ στην Αγγλία του 18oυ αιώνα. Όταν ο πατέρας τους πεθαίνει και η κληρονομιά περνάει στον ετεροθαλή αδερφό τους, η τετραμελής οικογένεια (η μητέρα και τις τρεις κόρες της, Έλινορ, Μαριάν και Μάργκαρετ) θα πρέπει να εγκαταλείψει το αρχοντικό και να βρει τρόπο να επιβιώσει με ένα ετήσιο ποσό που θα τους εξασφαλίσει μια απλή αλλά ικανοποιητική ζωή. Οι δύο μεγαλύτερες κόρες, η Έλινορ και η Μαριάν, θα συναντήσουν για πρώτη φορά τον έρωτα και σύντομα θα καταλάβουν πόσο διαφορετική είναι η αντιμετώπισή τους αλλά και τα λάθη τους: ενώ η πρώτη έχει ως προτεραιότητα την αξιοπρέπεια και την ψυχραιμία, η δεύτερη ονειρεύεται μια σχέση που θα τη συνεπάρει.
Μια διακριτική ματιά
Ανέφερα προγουμένως τη ματιά της Όουκλεϊ γιατί, όταν αναλαμβάνεις να μεταφέρεις ένα έργο τόσο κλασικό όσο αυτό της Όστιν στη μεγάλη οθόνη, είναι απαραίτητο να έχεις κάτι να προσθέσεις στις δεκάδες διασκευές που έχουν προηγηθεί (όπως αυτή του Ανγκ Λι, με την Έμα Τόμπσον και την Κέιτ Γουίνσλετ να πρωταγωνιστούν). Η «Λογική και Ευαισθησία» της Βρετανής μοιάζει να θέλει να κοιτάξει προς τα «μέσα», πέρα από τις δύο ρομαντικές ιστορίες που βρίσκονται στο επίκεντρο (με την Έλινορ να ερωτεύεται τον ντροπαλό κύριο Φέραρς και την Μαριάν τον εξωστρεφή και γοητευτικό κύριο Γουόλμπι), εστιάζει με αφοσίωση στην σχέση των δύο νεαρών κοριτσιών. Μοναδικό πρόβλημα πως, η ενδοσκοπική διάθεση της ταινίας οδηγεί συχνά σε αποδυναμωμένες και άνευρες δραματικές κορυφώσεις.
Διαβάστε επίσης
Υπάρχουν, ωστόσο και εξαιρέσεις κατά τις οποίες η Όουκλεϊ κάνει στην άκρη αυτήν τη φαινομενική διακριτικότητα, όπως στη σκηνή της επιστροφής του «άσωτου εραστή» με την ιδιαίτερη φεμινιστική χροιά. Το ίδιο συμβαίνει σε ορισμένες στιγμές στις οποίες λειτουργεί προς όφελος της συναισθηματικής φόρτισης, όπως το βράδυ που περνά η Έλινορ μαζί με ένα μπουκάλι κρασί, διαβάζοντας το γράμμα που θα αλλάξει τη ζωή της.
Η ατμόσφαιρα μιας άλλης ταινίας
Για μια ταινία που θέλει να απευθυνθεί (και) σε ένα gen Z κοινό που έχει αγαπήσει το κλασικό μυθιστόρημα, το «Λογική και Ευαισθσία» παραμένει, στο μεγαλύτερο μέρος του, περιορισμένο από το «φάντασμα» των ταινιών που ήρθαν πριν από αυτό. Θα ήταν εύκολο νοητά να τοποθετήσουμε την ταινία στο ίδιο σύμπαν με την «Περηφάνεια και Προκατάληψη» του Τζο Ράιτ που άλλαξε όλα τα κορίτσια που έκαναν λογαριασμό στο Tumblr μετά από την κυκλοφορία της. Σε αυτό οφείλεται όχι μόνο η μουντή, φθινοπωρινή ατμόσφαιρα αλλά και οι αφαιρετικές προσπάθειες για μια ανείπωτη τρυφερότητα που όμως δεν καταφέρνουν πάντα να λειτουργήσουν ανεξάρτητα από την εμβληματική κληρονομιά του Ράιτ ή του Λι.
Μπορώ να δω την προσπάθεια στο έργο της Όουκλεΐ να δημιουργήσει ένα κινηματογραφικό λεξιλόγιο που ταυτόχρονα είναι οικείο και φρέσκο. Από τη μια πλευρά, η πιο «σύγχρονη» κινηματογράφηση (η «χεράτη» κάμερα και το ελλειπτικό μοντάζ που δίνουν την αίσθηση του ανεπιτήδευτου και προσωπικού) κι από την άλλη η σαφής αισθητική αναφορά σε μια προ-βικτωριανή εποχή που έχουμε ξαναδεί.
Το αποτέλεσμα είναι μια ταινία που μας έχει σχεδόν «κοροϊδέψει», διεκδικώντας μια συμπάθεια που δεν έχει αντίκρυσμα στον πραγματικό κόσμο. Ίσως να φταίει η μετάβαση από το ζεστό και ανεξάρτητο σύμπαν του «Blue Jean» σε έναν νέο στουντιακό (και οριακά Netflix-ικό) πειραματισμό στην καριέρα της σκηνοθέτριας. Ακόμη κι έτσι, θα παρακολουθήσουμε με χαρά το επόμενό της βήμα.
To «Λογική και Ευαισθησία» κυκλοφορεί στις αίθουσες στις 24 Σεπτεμβρίου από την Tanweer. Δείτε περισσότερες κριτικές εδώ.
