Πεδίον Άρεως: Ένα πεδίο συζήτησης για τον δημόσιο χώρο
Οι εξαγγελίες της Περιφέρειας Αττικής για τον επανακαθορισμό των χρήσεων στο Πεδίον του Άρεως προκαλούν σκέψεις για τους δημόσιους χώρους πρασίνου στην πόλη.
Το Πεδίον του Άρεως είναι συνυφασμένο με τα φοιτητικά μου χρόνια στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Μέσα στο ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα το 2010 και μέχρι το 2014 που ήμουν καθημερινά στην ακτίνα του, το Πεδίον του Άρεως δεν προσέλκυε σε καμία περίπτωση το ενδιαφέρον με τον τρόπο που το κάνει σήμερα. Οι εκδηλώσεις με τις οποίες το έχει συνδυάσει ενδεχομένως σήμερα το ευρύ κοινό θα ήταν μάλλον ασύλληπτες σε μια εποχή που το πάρκο ήταν συνδεδεμένο με τις εικόνες ένδειας και ανέχειας που μάστιζαν την ευρύτερη περιοχή και τους ανθρώπους της.
Και ομολογώ πως, με τις εικόνες και τις μνήμες της εποχής αυτής να έχουν επικρατήσει στο μυαλό μου για το Πεδίον του Άρεως, η σταδιακή αλλαγή της εικόνας του μου προξένησε θετικές εντυπώσεις. Είναι, άλλωστε, πολύ ενθαρρυντικό να βλέπεις έναν χώρο τον οποίο γνώρισες υπό αντίξοες συνθήκες να γυρίζει σελίδα. Η επαναλειτουργία του ιστορικού Θεάτρου Άλσους, η διοργάνωση του Φεστιβάλ Βιβλίου, οι πρωτοβουλίες της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση όπως τα «Plasmata» ή οι χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις ώθησαν τον μεγαλύτερο αστικό χώρο πρασίνου της Αθήνας να επανασυστηθεί στο ευρύ κοινό και να αφήσει πίσω του τα πέτρινα χρόνια της μακράς διαδρομής του.
Όταν συζητάμε για την εξέλιξη και το μέλλον ενός πάρκου όπως το Πεδίον Άρεως, είναι σημαντικό να σκεφτούμε την ιστορία και τις καταβολές του. Όπως διαβάζουμε στην ιστοσελίδα της οργάνωσης «Πεδίον Άρεως ΤΟ ΠΑΡΚΟ ΜΑΣ» που δημιουργήθηκε το 2017, το Πεδίον Άρεως καταλαμβάνει μια έκταση 277 στρεμμάτων, αν συνυπολογίσει κανείς τον Λόφο Φινοπούλου και την Πλατεία Πρωτομαγιάς, αποτελώντας τον μεγαλύτερο αστικό χώρο πρασίνου στην Αθήνα και η διαμόρφωσή του ως πάρκου ξεκίνησε το 1934 με εισήγηση της «Ανώτατης Πολεοδομικής Επιτροπής» που απαρτιζόταν από προσωπικότητες της εποχής όπως ο Πέτρος Καλλιγάς ή ο Αναστάσιος Μεταξάς και με τότε υπουργό συγκοινωνιών τον Πέτρο Ράλλη. Τα σχέδια του Ανάργυρου Δημητρακόπουλου είχαν ως έμπνευση αγγλικά και γαλλικά άλση με το όραμα το Πεδίον του Άρεως να γίνει ένα «κοινόχρηστος Άλσος των Αθηνών» σύμφωνα με την εισήγηση. Για τον σκοπό αυτό φυτεύτηκαν περίπου 46.000 δένδρα και θάμνοι κατά την πρώτη πενταετία, ώστε σήμερα το Πεδίον Άρεως να αριθμεί πάνω από 70 είδη δένδρων στα 203 στρέμματα πρασίνου και να φιλοξενεί αρκετά είδη πουλιών.
Το Πεδίον του Άρεως μπορεί να σχεδιάστηκε ως ένας πνεύμονας πρασίνου για τους κατοίκους του με ποικίλα είδη χλωρίδας και πανίδας, ταυτόχρονα όμως έχει υπάρξει μια στέγη τόσο για την ιστορική μνήμη όσο και για τον πολιτισμό. Το άγαλμα-μνημείο του βασιλέως Κωνσταντίνου, το άγαλμα Αθηνάς εις μνήμην των Βρετανών, Αυστραλών και Νεοζηλανδών Πεσόντων στην Ελλάδα αλλά και οι δεκαέξι προτομές ηρώων του 1821 που συνιστούν την λεγόμενη «λεωφόρο των ηρώων» κοσμούν μέχρι και σήμερα το Πεδίον του Άρεως. Ταυτόχρονα, τα αναψυκτήρια «Άλσος» με τον Γιώργο Οικονομίδη και το Green Park με τον Όμηρο Αθηναίο έκαναν το Πεδίον Άρεως σημείο αναφοράς για ένα ευρύτερο κοινό στην Αθήνα.
Δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι επώνυμες και χορηγούμενες εκδηλώσεις που αυξήθηκαν εκθετικά τα τελευταία χρόνια στο Πεδίον Άρεως το βοήθησαν να αφήσει πίσω μια δύσκολη εποχή. Οι εξαγγελίες, όμως της Περιφέρειας Αττικής για μετατροπή του Πεδίου Άρεως σε χώρο ανοιχτό σε μεγάλες εκδηλώσεις πολιτισμού προκαλούν προβληματισμό. Κάνοντας έναν περίπατο στο πάρκο, θα διαπιστώσει κανείς πόσο μεγάλη ανάγκη έχουν οι κάτοικοι να αξιοποιούν τον πολύτιμο αυτόν πνεύμονα για την αποφόρτιση, την ξεκούραση και την άθλησή τους. Και πράγματι, αισθάνεσαι ότι η εικόνα χαλάρωσης των μικρών και μεγάλων που αντικρύζει κανείς κάποιο τυχαίο απόγευμα στους επί μέρους χώρους του πάρκου όπως η Παιδική Χαρά, η Υδάτινη Διαδρομή ή το περίπτερο και το σιντριβάνι της Γαρδένιας, εξυπηρετεί τους σκοπούς του Πεδίου Άρεως και το όραμα των δημιουργών του.
Ζητούμενο είναι η περαιτέρω φροντίδα και επιμέλεια των χώρων και των υποδομών του για να γίνει ακόμη πιο προσβάσιμο και εποικοδομητικό για τους επισκέπτες του. Το Πεδίον Άρεως έχει κάνει μεγάλα βήματα από την εποχή της απόλυτης παρακμής του. Τώρα που συγκεντρώνει περισσότερα και διαφορετικά βλέμματα, είναι η ευκαιρία του να δώσει ένα παράδειγμα για το πώς φανταζόμαστε και επιθυμούμε να είναι οι δημόσιοι χώροι πρασίνου στην πόλη.
Διαβάστε επίσης
Διαβάστε επίσης
