«Δωδώνη»: H τυρόπιτα κουρού της μνήμης

Υπάρχουν μαγαζιά που δεν είναι απλώς σημεία πώλησης φαγητού. Είναι μικρές αστικές μνήμες, καθημερινά καταφύγια, στάσεις μιας πόλης που αλλάζει διαρκώς αλλά εξακολουθεί να αναγνωρίζει τον εαυτό της μέσα από μια ζεστή τυρόπιτα, μια μπουγάτσα με κανέλα ή ένα κρουασάν που θρυμματίζεται στο πρώτο δάγκωμα. Αυτό το αφιέρωμα δεν είναι ένας ψυχρός οδηγός γεύσης. Είναι μια διαδρομή σε γειτονιές, μυρωδιές, ανθρώπους και τελετουργίες που επιμένουν.

Καμιά φορά ξεχνάμε τους θησαυρούς που είναι κρυμμένοι στην Αθήνα. Μας τους λένε φίλοι, τους σημειώνουμε πρόχειρα, μετά έρχονται άλλες πληροφορίες, άλλα μαγαζιά, άλλες λίστες, και ξαφνικά οι παλιές σταθερές θάβονται κάτω από το καινούργιο. Η «Δωδώνη» (Λυκούργου 9) είναι ένα τέτοιο σημείο. Δεν έχω προλάβει το Μινιόν, αλλά έχω προλάβει τον Λαμπρόπουλο, και μόνο αυτό αρκεί για να καταλάβετε σε ποια Αθήνα αναφέρομαι: σε εκείνη των μεγάλων καταστημάτων, των άσκοπων οικογενειακών διαδρομών και των παιδικών ανταλλαγμάτων σε μορφή τυρόπιτας.

Κάποτε, περνώντας από εκείνο το στενό, κατάλαβα ότι το έχω διανύσει δεκάδες φορές. Η διαδρομή ήταν συνδεδεμένη με επισκέψεις της μαμάς στον Λαμπρόπουλο, επισκέψεις χωρίς προφανή λόγο για ένα παιδί, και με τη μικρή δωροδοκία που ακολουθούσε για να μη γκρινιάζω: μια τυρόπιτα από τη «Δωδώνη». Οι μαμάδες έχουν μέσα τους αυτή την ανεξήγητη σχολή περιπλάνησης στα μαγαζιά. Πηγαίνουν για παπούτσια και επιστρέφουν με παλτό. Πηγαίνουν να ρίξουν μια ματιά και τελικά αλλάζει όλο το απόγευμα.

Ένα πρωί, αφού πάρκαρα στην Κοτζιά και ένιωσα για λίγο σαν ηρωίδα παλιάς ελληνικής σειράς ανάμεσα στα περιστέρια της πλατείας, βρέθηκα ξανά στη «Δωδώνη». Τυρόπιτα κουρού μετά από τριάντα πέντε χρόνια. Την εξαφάνισα σχεδόν αμέσως. Πήρα δεύτερη και την εξαφάνισα και αυτή. Μετά θυμήθηκα ότι ήμουν καλεσμένος σε εστιατόριο και αναρωτήθηκα πώς θα εμφανιστώ έχοντας φάει ήδη δύο τυρόπιτες. Η αλήθεια είναι πως η σκέψη αυτή με απασχόλησε μόνο επειδή ήθελα και τρίτη.

Η τυρόπιτα κουρού της «Δωδώνης» είναι κομψοτέχνημα. Έχει εκείνη τη σπάνια ισορροπία ανάμεσα στη ζύμη και στο τυρί, εκείνο το βούτυρο , εκείνη τη γέμιση που θυμίζει πραγματικό τυρί και όχι άνοστη κρέμα μεταμφιεσμένη. Ανάμεσα στη «Δωδώνη», το «Μαμ» και το «Άριστον», θα τολμήσω να πω ότι η «Δωδώνη» έχει ένα μικρό αλλά καθαρό προβάδισμα. Και το λέω με τη μνήμη φρεσκαρισμένη, όχι από νοσταλγία αλλά από γευστική επαναξιολόγηση.

Η πόλη μέσα σε μια μπουκιά

Αν κάτι ενώνει όλα αυτά τα μαγαζιά, δεν είναι μόνο το φύλλο, το βούτυρο, το τυρί ή η κρέμα. Είναι η αίσθηση ότι η Αθήνα, παρά την ταχύτητα και τη φασαρία της, εξακολουθεί να έχει μικρούς τόπους όπου ο χρόνος πυκνώνει. Στο Περιστέρι, στην Αθηνάς, στον Κολωνό, στην Πεσμαζόγλου, στον Πειραιά και στα νέα bakeries, βρίσκεις ανθρώπους που δουλεύουν με ζύμες αλλά στην πραγματικότητα φτιάχνουν μνήμες. Άλλοι συνεχίζουν μια παράδοση δεκαετιών και άλλοι ανοίγουν καινούργια κεφάλαια. Όλοι όμως, όταν το κάνουν καλά, μας θυμίζουν κάτι απλό: μια πόλη δεν τη γνωρίζεις μόνο από τα μνημεία της. Τη γνωρίζεις από τις ουρές έξω από ένα μικρό μαγαζί, από τα ψίχουλα στο παλτό, από την κανέλα στα δάχτυλα, από την πρώτη μπουκιά που σε κάνει να σταματήσεις για λίγο. Και ίσως αυτό το λίγο, τελικά, να είναι όλο το νόημα.