Δηλαδή ακόμη και οι νομπελίστες χρησιμοποιούν ChatGPT;
Με αφορμή τις δηλώσεις της Όλγκα Τοκάρτσουκ για το τελευταίο της μυθιστόρημα, αναρωτιόμαστε αν το σπαζοκεφάλιασμα του συγγραφέα έχει πλέον πεθάνει.
Η αρχική μου σελίδα είναι χωρισμένη σε δύο άνισα αλλά εξίσου αμυντικοεπιθετικά στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι αρνητές. Από την άλλοι, εκείνοι που η σχέση τους με την τεχνητή νοημοσύνη βρίσκεται σε ένα φάσμα από χρήσιμο εργαλείο έως σύντροφος ζωής. Μερικές φορές μου είναι δύσκολο να καταλάβω ποιοι από τους δύο έχουν δίκιο, πάντως το μόνο σίγουρο είναι ότι, όσο περνάει ο καιρός, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να συμφωνήσουμε σε κάτι.
Θυμάμαι πολύ ξεκάθαρα τον Ίλον Μασκ να επιχειρηματολογεί υπέρ της τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζοντας πως αυτή θα είναι που θα μας απελευθερώσει από την σκλαβιά της αυτοματοποιημένης εργασίας. Πέντε χρόνια μετά, η ΤΝ χρησιμοποιείται από τον απλό άνθρωπο για να γράψει τα επαγγελματικά e-mails μας, να κατασκευάσει κακά memes, να συνθέσει τις πιο κλισέ λεζάντες που θα δούμε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και, το πιο ενοχλητικό, να δημιουργήσει τέχνη αντί για εμάς.
Σε αυτό το κλίμα και ενώ ο CEO ενός από τα μεγαλύτερα βιβλιοπωλεία στις Ηνωμένες Πολιτείες (Barnes & Noble) παραδέχτηκε πως δε θα είχε κανένα πρόβλημα να πουλήσει βιβλία που έχουν γραφτεί εξ’ ολοκλήρου από τεχνητή νοημοσύνη, η νομπελίστρια Όλγκα Τοκάρτσουκ παραδέχτηκε πως η δημιουργική της διαδικασία έχει χώρο για λίγη εξωτερική βοήθεια.
Σε μία συνέντευξή της, δήλωσε: «Όταν έγραφα το τελευταιο μου βιβλίο, ρώτησα το εξελιγμένο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης τι είδους τραγούδια θα άκουγαν οι πρωταγωνιστές μου σε έναν χορό μερικές δεκάδες χρόνια πριν. Πολύ συχνά ρωτώ την τεχνητή νοημοσύνη, ‘αγάπη μου, πώς μπορούμε να εξελίξουμε αυτή την ιδέα με έναν όμορφο τρόπο;’. Γνωρίζοντας για τις ψευδαισθήσεις και τα λάθη στους αλγόριθμους, πρέπει να αναφέρουμε πως πρόκειται για ένα απίστευτο εργαλείο για τη λογοτεχνία».
View this post on Instagram
Η δήλωση με άφησε σε αμηχανία. Σε μία σχετική συζήτηση, μια φίλη μου απάντησε: «όλοι χρησιμοποιούν το ChatGPT. Θα σταυρώσουμε την Τοκάρτσουκ επειδή το παραδέχτηκε δημόσια;». Το σκέφτομαι και το ξανασκέφτομαι, μάλλον όχι. Αλλά, ταυτόχρονα, η συγγραφέας (που πήρε το Νόμπελ Λογοτεχνίας πίσω στο 2018, αρκετό καιρό πριν το ευρύ κοινό αποκτήσει πρόσβαση σε οποιοδήποτε μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης) είναι ένα από τα πιο λαμπερά λογοτεχνικά μυαλά των καιρών μας. Για ποιο λόγο η αρχική έρευνα και το σπαζοκεφάλιασμα του συγγραφέα να αντικατασταθούν από εντολές; Δε θα ήταν ίσως καλύτερο να διαβάζαμε τελικά τη δυνητικά «λιγότερο καλά εξελιγμένη» ιδέα της Τοκάρτσουκ από μια ιδέα που έχει βρεθεί στα χέρια της ως αποτέλεσμα μιας αλγοριθμικής πράξης που έχει «δανειστεί» από τη δουλειά άλλων χωρίς άδεια;
Διαβάστε επίσης
Στην περίπτωση της Τοκάρτσουκ, μιας συγγραφέως που έχει αποδείξει τη γνώση, το ταλέντο και τη συμβολή της στο παγκόσμιο λογοτεχνικό τοπίο, το ζήτημα δεν έγκειται στην αυθεντικότητα του παραχθέντος προϊόντος, ούτε ακριβώς στην παράκαμψη ενός κομβικού μέρους της δημιουργικής διαδικασίας. Περισσότερο, η λογική της Τοκάρτσουκ μου θυμίζει την ίδια λογική που θα είχε ένας πλαστικός χειρουργός που βλέπει ένα σώμα να μπαίνει στο ιατρείο του: η ιδέα πως το πράγμα που έχεις μπροστά σου πρέπει να είναι τέλειο, ενώ μπορεί απλά να είναι κάτι όμορφο.
Η ειρωνική απάντηση της συγγραφέα στην ιντερνετική τρέλα που ακολούθησε ήταν σαφής και κατηγορηματική:
-
Χρησιμοποιώ την τεχνητή νοημοσύνη ακριβώς όπως ο περισσότερος κόσμος – ως ένα εργαλείο που επιτρέπει ταχύτερη καταγραφή και εξακρίβωση στοιχείων. Όποτε χρησιμοποιώ αυτό το εργαλείο, επαληθεύω τις πληροφορίες, όπως έχω κάνει εδώ και δεκαετίες, διαβάζοντας βιβλία και εξερευνώντας βιβλιοθήκες και αρχειακό υλικό.
-
Κανένα από τα κείμενά μου, συμπεριλαμβανομένου και του βιβλίου που θα κυκλοφορήσει στα πολωνικά αυτό το φθινόπωρο, δεν έχει γραφτεί με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης, εκτός από τη χρήση της ως εργαλείο για γρηγορότερη αρχική έρευνα.
-
Μερικές φορές εμπνέομαι από τα όνειρά μου και, προτού οι ειδικοί αρχίσουν να ξεκοκκαλίζουν αυτή την πρόταση, δηλώνω πως πρόκειται για τα δικά μου όνειρα.
Περνάει από το μυαλό μου πως η αντίδρασή μου (όπως και πολλών άλλων) απέναντι στη γενεσιουργό τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι φοβική. Ίσως αυτή να είναι η αντίδραση των ανθρώπων όποτε ένα νέο τεχνολογικό επίτευγμα έρχεται να αλλάξει τον τρόπο που λειτουργούμε και η άρνηση να χρησιμοποιήσουμε αυτό το νέο εργαλείο να είναι εξίσου αποτελεσματική όσο να κρύβουμε το κεφάλι μας μέσα στην άμμο. Πάντως, μπορεί να είμαι ακόμη αναποφάσιστη, αλλά όσο περνάει ο καιρός τείνω περισσότερο προς την πλευρά της αυθεντικής και απολύτως ανθρώπινης δημιουργίας.
