Live From New York: Πώς το «Saturday Night Live» έγινε ο ογκόλιθος της παγκόσμιας κωμικής σκηνής

Λίγα πράγματα στην κωμωδία (ή στις επιχειρήσεις) είναι τόσο διαχρονικά όσο ένα καλό σλόγκαν. Κάποια ξεπερνιούνται εύκολα. Άλλα, όπως το «More Cowbell», γίνονται μέρος του πολιτιστικού λεξιλογίου και περνάνε στην ιστορία. Η πλέον εμβληματική απαίτηση του ηθοποιού Κρίστοφερ Γουόκεν για «more cowbell» (δηλαδή περισσότερο κουδούνι αγελάδας) σε ένα μουσικό σκετς του «Saturday Night Live», δεν ήταν απλώς μια αστεία ατάκα. Σχεδόν αμέσως μετά την προβολή του το 2000, μετατράπηκε σε σημείο αναφοράς και λόγια που χρησιμοποιούνταν  για να περιγράψουν οτιδήποτε χρειάζεται ένα επιπλέον, μαγικό στοιχείο για να δουλέψει. 

Το SNL γιόρτασε πέρυσι τα 50 χρόνια ζωής του, καταδεικνύοντας πώς ακριβώς το πολιτιστικό αντίκτυπο της κωμωδίας μπορεί να επεκταθεί πέρα ​​από την μικρή οθόνη, μετατρέποντας ένα ζωντανό, εβδομαδιαίο show στην μεγαλύτερη pop culture «μηχανή» της ιστορίας.

Εδώ και μισό αιώνα, το SNL αποτελεί μια αντανάκλαση του σύγχρονου κόσμου, σατιρίζοντας την πολιτική, διαμορφώνοντας τη δημόσια συζήτηση και ξεκινώντας αρκετές καριέρες. Σκέψου έναν θρυλικό κωμικό ηθοποιό του Χόλιγουντ, από τον Έντυ Μέρφι μέχρι την Τίνα Φέι και τον Άντι Σαμπεργκ: κατά 90% πιθανότητες, έκανε τα πρώτα του βήματα στο στούντιο του SNL. Το δημιούργημα του Λορν Μάικλς έχει επίσης, με τον δικό του τρόπο, ασκήσει επιρροή η οποία εκτείνεται πολύ πέρα ​​από την τηλεόραση: διαμορφώνει τάσεις, ιδέες, ακόμη και καταναλωτικές συμπεριφορές. Τεράστιο κατόρθωμα για μια εκπομπή που παραλίγο να μην επιβιώσει μετά το πρώτο της επεισόδιο. Πώς όμως φτάσαμε ως εδώ; 

Η κρυφή συνταγή της επιτυχίας 

Όταν το SNL έκανε πρεμιέρα το 1975, οι προσδοκίες ήταν χαμηλά και το δίκτυο δεν ήταν καθόλου πεπεισμένο ότι ένα show βασισμένο σε σκετσάκια που θα προβάλλονταν σε ζωντανή μετάδοση είχε ιδιαίτερο μέλλον. Ήταν ακατάστατο, απρόβλεπτο, χαοτικό. Ούτε και οι ίδιοι οι συντελεστές δεν φαινόντουσαν πεπεισμένοι για οποιουδήποτε είδους επιτυχία. Όμως λειτούργησε.  Ήταν το ακατέργαστο ταλέντο του cast ή το γεγονός ότι το SNL δεν αφορούσε μόνο τα αστεία, αλλά τη σύνδεση με την «στιγμή» και την τάση της εποχής; Κάθε εβδομάδα, το πρόγραμμα προσπαθούσε να αποτυπώσει την ατμόσφαιρα της χώρας, δίνοντας φωνή στον παραλογισμό της πολιτικής σκηνής, της ποπ κουλτούρας και της καθημερινής ζωής. Δεν αποσκοπούσε μόνο στα γέλια του κοινού, αλλά τη δημιουργία μιας κοινής στιγμής και αίσθησης του ανήκειν.

Νέα τάξη πραγμάτων

Αρχικά, ο Άλμπερτ Μπρουκς, που τότε θεωρούνταν ανερχόμενο αστέρι ανάμεσα σε μια νέα γενιά κωμικών, απέρριψε την πρόταση να αναλάβει τη θέση του μόνιμου παρουσιαστή του προγράμματος, προτρέποντας το NBC να προσλάβει μια εναλλασσόμενη ομάδα από οικοδεσπότες. Έτσι, οδηγηθήκαμε στην φόρμουλα του διαφορετικού celebrity guest host κάθε εβδομάδα, ο οποίος ξεκινάει με έναν μονόλογο για να καλωσορίσει το κοινό και στην συνέχεια, συμμετέχει στα σκετσάκια μαζί με το μόνιμο cast της εκπομπής. Χωρίς την συγκεκριμένη φόρμουλα που αυτομάτως ανανεώνει το show από επεισόδιο σε επεισόδιο και εξασφαλίζει μία πολύτιμη διαφορετικότητα, είναι σχεδόν βέβαιο πως το SNL δεν θα είχε επιβιώσει μέχρι σήμερα. 

Στην συνέχεια, οφείλουμε να αναφέρουμε την απόφαση του δημιουργού και εκτελεστικού παραγωγού Λορν Μάικλς να μην παρουσιάσει ο ίδιος την μακροχρόνια σατιρική εκπομπή ειδήσεων με τίτλο «Weekend Update», αναθέτοντας τη θέση στον (τότε σχετικά άγνωστο) Τσέβι Τσέις. 

Το SNL εδραιώθηκε γρήγορα ως η δυναμική φωνή νέων performers, οι οποίοι ήταν αποφασισμένοι να αναπτύξουν καινούργια στυλ κωμωδίας, πέρα ​​από τον αποστειρωμένο επαγγελματισμό της εποχής του Τζόνι Κάρσον. Έτσι, το στούντιο γέμισε με σεναριογράφους, παραγωγούς και ερμηνευτές που υιοθέτησαν τον τίτλο «Όχι Έτοιμοι Για Τηλεόραση Prime Time» και άφησαν την φαντασία τους να οργιάσει. Με ονόματα όπως Τζον Μπελούσι, Νταν Ακρόιντ, Γκίλντα Ραντνερ και Τσέβι Τσέις, το στοίχημα κερδήθηκε γρήγορα. 

Ο ζωντανός θρύλος και το «μαγικό άγγιγμα» του Λορν Μάικλς

Μια άλλη ανεπαίσθητη ικανότητα που ο Μάικλς αξιοποιεί ξανά και ξανά είναι το μάτι του για ατόφιο ταλέντο- και η προθυμία του να αλλάζει το καστ στον πυρήνα του SNL τακτικά, έτσι ώστε να δημιουργείται χώρος για νέες κωμικές φωνές.  Οι «απόφοιτοι» του SNL έχουν διαμορφώσει την παγκόσμια κωμική σκηνή εδώ και περίπου πέντε δεκαετίες, από τον Μπελούσι και τον Μπιλ Μάρεϊ  μέχρι τον Γουίλ Φέρελ, την Κρίστεν Γουιγκ, την Μάγια Ρούντολφ, την Τίνα Φέι, τον Άντι Σάμπεργκ, τον Πιτ Ντέιβιντσον και πολλούς (πολλούς) ακόμα. Ακόμα και άτομα που εργάστηκαν πίσω από τις κάμερες της εκπομπής ως μέλη του συνεργείου (βλ. Κρις Ροκ, Μπεν Στίλερ, Τζούλια Λουι Ντράιφους και Ώμπρει Πλάζα) έγιναν στην συνέχεια comedy legends.  Δεν έχει σημασία να βρεις έναν καλό ατζέντη ή μάνατζερ για να αφήσεις το στίγμα σου στον κόσμο της κωμωδίας:  λίγες δουλειές αποτελούν πιο σημαντική σφραγίδα έγκρισης σαν το «Saturday Night Live».

Η εμπορική επιτυχία

Σε μια εποχή όπου η προσοχή μειώνεται επικίνδυνα και η αφοσίωση σε ένα brand είναι δύσκολο να κερδηθεί, το SNL έχει πετύχει αυτό που λίγοι μπορούν αν και όλοι θέλουν: να παραμένει επίκαιρο. Τα viral σκετς του συγκεντρώνουν εκατομμύρια προβολές σε πλατφόρμες όπως το YouTube και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ οι διάσημες προσωπικότητες του Χόλιγουντ κυνηγάνε ακόμα την ευκαιρία να παρουσιάσουν ένα επεισόδιο. Αξιοσημείωτο είναι επίσης, το γεγονός ότι πολλά από τα σκετς παίρνουν εντελώς δική τους ζωή και μετατρέπονται σε σειρές και ταινίες μεγάλου μήκους με τεράστια επιτυχία: ίσως το πιο τρανό παράδειγμα αυτού του φαινομένου είναι οι «Blues Brothers», οι οποίοι ξεκίνησαν ως ιδέα του Μπελούσι και του Ακρόιντ στο στούντιο και στην συνέχεια έγιναν ταινία, μπάντα και άλμπουμ. Πιο πρόσφατα, οι «Lonely Island» βρίσκονται στο πολιτισμικό υποσυνείδητο του κάθε millennial με πρόσβαση στο ίντερνετ των 2010s. 

Κοιτάζοντας μπροστά, η εμπορική επιρροή του SNL δεν δείχνει σημάδια επιβράδυνσης. Καθώς η κατανάλωση ψυχαγωγίας μετατοπίζεται με ραγδαίους ρυθμούς προς τις ψηφιακές πλατφόρμες, η ικανότητα της εκπομπής να επανεφευρίσκει τον εαυτό της σε διαφορετικά μέσα είναι το κλειδί για την συνεχιζόμενη επιτυχία της. 

Μέσα από streaming συμφωνίες, live events και συνεργασίες με τις μεγαλύτερες διασημότητες της εποχής το SNL δεν είναι απλώς ένας τηλεοπτικός θεσμός, αλλά μια ευρύτερη μάρκα ψυχαγωγίας.  Επεκτείνεται στη μόδα, τη μουσική, και φυσικά την ιντερνετική ποπ κουλτούρα. Αν τα τελευταία 50 χρόνια έχουν αποδείξει κάτι, είναι ότι το «Saturday Night Live» δεν προσαρμόζεται απλώς στις πολιτισμικές αλλαγές. Βρίσκει τρόπους για να τις αξιοποιήσει προς όφελός του.