Στο «Πάρτι Γενεθλίων», ο Γουίλεμ Νταφόε είναι ένας αδίστακτος πατριάρχης
Το ψυχολογικό δράμα του Μιγκέλ Ανχελ Χιμένεθ με τον αμερικάνο ηθοποιό δεν ήταν η γιορτή που περιμέναμε.
Υπάρχει κάτι μυθικό γύρω από τη φιγούρα του Αριστοτέλη Ωνάση. Από την πορεία του προς την κορυφή, τις θυελλώδεις ερωτικές του σχέσεις και τις προσωπικές του τραγωδίες, ο μεγιστάνας απασχόλησε την κοινή γνώμη περισσότερο από κάθε άλλον επιχειρηματία. Ίσως το μυθιστόρημα του Πάνου Καρνέζη, «Το Πάρτι Γενεθλίων», να αποτελεί απόδειξη, καθώς δεν προσπαθεί καθόλου να κρύψει το γεγονός πως η ζωή του πάμπλουτου άντρα αποτέλεσε έμπνευση για την συγγραφή του. Στην ομώνυμη ταινία του Μιγκέλ Ανχέλ Χιμένεθ, τα σύμβολα βρίσκονται εκεί και η τραγωδία μετατρέπεται σε ένα κλειστοφοβικό θρίλερ.
Βρισκόμαστε στα τέλη της δεκαετίας του ’70, στο ιδιωτικό νησί όπου ο «κροίσος» Μάρκος Τιμολέον (Γουίλεμ Νταφόε) οργανώνει ένα πολυτελές πάρτι γενεθλίων για τα 25α γενέθλια της μοναχοκόρης του, Σοφίας (Βικ Κάρμεν Σόνε, «Το Κορίτσι με τη Βελόνα»). Θρηνώντας ακόμη τον χαμό του πρωτότοκου γιου του, ο Μάρκος αναγκάζεται να αναμειχθεί στη ζωή της, προκειμένου να διασφαλίσει το μέλλον της οικογένειας. Όσο το πάρτι εξελίσσεται, πατέρας και κόρη θα βρεθούν σε μια μάχη για την κυριαρχία, όσο ο ένας αναζητεί τον κατάλληλο κληρονόμο και η άλλη διεκδικεί μια θέση στην αυτοκρατορία του.
Πλούτος, αλαζονεία και 70s ζεΐμπέκικο
Είναι δύσκολο να παρακολουθήσεις το «Πάρτι Γενεθλίων» χωρίς να νιώσεις έστω ένα μικρό ίχνος δυσαρέσκειας για την αλαζονεία με την οποία κουβαλά τον εαυτό του ο Μάρκος. Στέκεται γυμνός μπροστά στους εργαζόμενούς του, διώχνει τους ενοχλητικούς καλεσμένους του με ένα κούνημα του χεριού του και μοιάζει να έχει τον έλεγχο κάθε συζήτησης.
Παρά την έντονα επικριτική ματιά του, το «Πάρτι Γενεθλίων» αντιμετωπίζει τη χλιδάτη ελληνικότητα του Μάρκου με έναν κάποιο σεβασμό. Έτσι, παρακολουθούμε με δέος το τραγικό και λουσμένο σε χρυσό φως (ταιριαστό, μαζί με τη χρυσή καδένα) ζεΐμπέκικο του Μάρκου και τα ελληνικά λαϊκά που παίζουν καθ’ όλη τη διάρκεια της γιορτής.
Από την άλλη πλευρά, όσο ο κλοιός σφίγγει, το πάρτι πλησιάζει στο ακόλαστο φινάλε του και η πρωτότυπη μουσική του Αλέξανδρου Λιβιτσάνου («Brando With a Glass Eye») ξεχωρίζει. Σε αυτές τις στιγμές, δεν μπορούμε παρά να νιώσουμε μια ελαφριά αηδία απέναντι στους «τυχερούς» καλεσμένους που ψάχνουν παρηγοριά όσο τα φώτα γύρω τους σβήνουν.
Το σώμα ως πεδίο μάχης
Στην -για το μεγαλύτερο μέρος της ταινίας- υπόγεια μάχη μεταξύ του Μάρκου και της Σοφίας, ο πανίσχυρος πατριάρχης αντιμετωπίζει το σώμα της κόρης του ως μια σκακιέρα πάνω στην οποία μπορεί να στήσει της επιχειρηματικές του δραστηριότητες. Η εγκυμοσύνη της Σοφίας αποκαλύπτεται γρήγορα μέσα στην ταινία και ο Μάρκος μπορεί να την αντιληφθεί μόνο ως μια απειλή για την κληρονομιά της οικογένειας.
Θα μπορούσαμε να πούμε πως ο ψυχρός μεγιστάνας αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο τις γυναίκες της ζωής του, είτε ως πιόνια στις μηχανορραφίες του, είτε ως αχάριστες υπάρξεις τις οποίες μπορεί να εξαγοράσει με τα χρήματά του. Η ανάγκη του να ασκεί εξουσία πάνω τους αποτελεί τον κεντρικό άξονα της ταινίας, φέρνοντας στο προσκήνιο ζητήματα αυτοδιάθεσης στον πιο ακραίο και προφανή βαθμό. Βέβαια, το αμφίσημο τέλος δεν ξεκαθαρίζει ακριβώς την πρόθεση της ταινίας, με τη Σοφία να αποδεικνύεται εξίσου χειριστική με τον πατέρα της. Τι να σημαίνει αυτό άραγε;
Το πάρτι έληξε άδοξα
Τελικά, το «Πάρτι Γενεθλίων» μας αφήνει με την αίσθηση πως δεν ολοκληρώνει κανένα από τα σχόλια που ξεκινά να διαμορφώνει. Η κλειστοφοβική ατμόσφαιρα που μάς υπόσχεται καταλήγει να περιορίζεται στο αισθητικό της κομμάτι, με την κορύφωση να αφήνει τον θεατή να περιμένει περισσότερα. Μπορεί να μην καλεστήκαμε στο πάρτι, αλλά δεν ξέρουμε και αν θέλαμε να πάμε.
