Οι ταινίες του Κρίστοφερ Νόλαν στη σωστή σειρά

Πρέπει να παραδεχτώ πως ο Κρίστοφερ Νόλαν δεν είναι ο αγαπημένος μου σκηνοθέτης. Παρ’ όλα αυτά, ακόμη και για μια πικρή και αμετανόητη αρνήτρια όπως εγώ, είναι δύσκολο να μην εκτιμήσει τον τρόπο με τον οποίο στήνει τα σύμπαντά του και τα προσφέρει στο ευρύ κοινό, δημιουργώντας εμπορικές επιτυχίες όπως κανένας άλλος. Είτε πρόκειται για παιχνίδια με τη ροή του χρόνου, τις σκοτεινές και συναισθηματικές αφηγήσεις ή την εμμονή του με τη δομή και την αντίληψη, ο Νόλαν αποδεικνύει ξανά και ξανά πως είναι ένας από τους πιο επιδραστικούς δημιουργούς της γενιάς του.

Όσο περιμένουμε το νέο επικών διαστάσεων πρότζεκτ του, μια κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» του Ομήρου (15 Ιουλίου στις ελληνικές αίθουσες) με μερικούς από τους πιο σημαντικούς χολιγουντιανούς σταρ, ρίχνουμε μια ματιά στην φιλμογραφία του σκηνοθέτη και βάζουμε τις ταινίες του στη σωστή σειρά. Τουλάχιστον, τη σωστή σειρά σύμφωνα με εμάς.

Διαβάστε επίσης

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

5 φορές που η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν εκνεύρισε το ίντερνετ

10. Tenet (2020)

Αντιλαμβάνομαι το «Tenet» ως μια από τις ταινίες του Νόλαν που θα μπορούσε να έχει πάει πολύ καλύτερα αν ζούσαμε σε ένα παράλληλο σύμπαν. Κοιτώντας τα συστατικά της, όλα βγάζουν νόημα: το πρωταγωνιστικό δίδυμο Τζον Ντέιβιντ Ουάσινγκτον και Ρόμπερτ Πάτινσον, το ατμοσφαιρικό soundtrack του Λούντβιχ Γιόρανσον («Αμαρτωλοί», «Οπενχάιμερ») μαζί με ένα τραγούδι με τον Travis Scott, η ιδέα του ταξιδιού σε έναν ντετερμινιστικό χωροχρόνο. Παρ’ όλα αυτά, η ταινία σε αφήνει με την αίσθηση ενός γρίφου του οποίου η λύση δε σου προσφέρει καμία ικανοποίηση.

9. Οπενχάιμερ (2023)

Θα μπορούσε κανείς να πει για το επικό biopic του «Θανάτου, του καταστροφέα των κόσμων» Τζ. Ρόμπερτ Οπενχάιμερ ότι καταφέρνει να δημιουργήσει την αίσθηση πραγματικής αγωνίας ή ότι περιλαμβάνει μια από τις πιο ανατριχιαστικές και δεξιοτεχνικά γυρισμένες σκηνές (αυτή της πρώτης πυροδότησης της ατομικής βόμβας) και δε θα είχε άδικο. Στο τέλος της ημέρας, όμως, η επιλογή του Νόλαν να επικεντρωθεί στην περιθωριοποίηση του Οπενχάιμερ από την αμερικανική κυβέρνηση αποδυναμώνει το ηθικό δίλημμα του ήρωά της.

8. Following (1998)

Αν υπάρχει μία απόδειξη πως δε χρειάζεται να έχεις μεγάλο μπάτζετ για να δημιουργήσεις μια καλή ταινία, το «Following» θα μπορούσε να είναι αυτή. Το μεγάλου μήκους ντεμπούτο του Νόλαν είναι ένα καλοκουρδισμένο πλην άγουρο νουάρ με συνεχείς ανατροπές και «εξυπνακίστικο» σενάριο. 

7. Insomnia (2002)

Το «Insomnia» παίζει για λίγο με την ιδέα του μυστηρίου, αλλά ξεχωρίζει κυρίως ως ένα ψυχογράφημα του ντετέκτιβ Ντόρμερ. Από τη νορβηγική πρωτότυπη εκδοχή του (σκηνοθετημένη από τον Έρικ Σκγιόλντμπιεργκ), κουβαλάει ένα προτέρημα και ένα μειονέκτημα. Από τη μια πλευρά, η ατμοσφαιρική σκηνοθεσία του Νόλαν ταιριάζει τέλεια με το πιο φωτεινό νουάρ που έχουμε δει ποτέ. Από την άλλη, η δυσκολία του να γράψει γυναικείους χαρακτήρες ταιριάζει επίσης τέλεια με τον αδιάφορο πλην κομβικό για την πλοκή ρόλο της Χίλαρι Σουάνκ. Πάντως, το δίδυμο Αλ Πατσίνο – Ρόμπιν Γουίλιαμς είναι ακαταμάχητο.

6. Interstellar (2014)

Υποστηρίζω πως όποιος δεν έχει κλάψει κατά τη διάρκεια του «Interstellar» δεν έχει καρδιά. Το φιλόδοξο μελόδραμα του Νόλαν επιχειρεί να σερβίρει συναισθηματικό βάθος και σκληρή, ατόφια επιστήμη περιτυλιγμενο σε μια εξαιρετική παραγωγή. Στο τέλος της ημέρας, ο σκηνοθέτης επιχειρεί να παγιδεύσει τον θεατή σε μια συναισθηματικά εκβιαστική εμπειρία, όμως έχουμε ήδη δει τα κομμάτια της παγίδας και μπαίνουμε σε αυτή με τη δική μας θέληση.

5. The Prestige (2006)

Είναι δύσκολο να σκεφτείς ένα καλύτερο τρίο από τον Χιου Τζάκμαν και τον Κρίστιαν Μπέιλ σε μια σκοτεινή αντιπαλότητα που τους απορροφά πλήρως μέχρι να οδηγηθούν στην καταστροφή. Το «Prestige» ήταν μια από τις πρώτες ταινίες που θυμάμαι να με σοκάρουν πραγματικά (αν σκεφτεί κανείς πως το παρακολούθησα για πρώτη φορά στην προεφηβεία μου, τότε δεν είναι και τόσο εντυπωσιακό). Αυτό που όμως είναι σοκαριστικό είναι πως εδώ βρίσκουμε τους πρώτους σπόρους του «Inception», τοποθετημένους σε ένα δραματικό σόου στη βικτωριανή Αγγλία.

4. Δουνκέρκη (2017)

Ο Νόλαν είναι δεξιοτέχνης γιατί μπορεί να πάρει μια πάρα πολύ εξειδικευμένη ιστορία – για παράδειγμα, τις τελευταίες μέρες του πολυπληθούς αγγλικού στρατού στην ακτή της Δουνκέρκης – και να δημιουργήσει μέσα από αυτή μια ιστορία για τη ματαιότητα του πολέμου, την τιμή, το φάντασμα που παραμένει και στοιχειώνει αυτούς που επιβιώνουν, τον φόβο, την αδελφότητα. Στην «Δουνκέρκη» καταφέρνει να αξιοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο την εμμονή του με τη μη-γραμμικότητα και αυτό συμβαίνει μάλλον επειδή δεν υπάρχει καμία αλαζονεία στο τελικό προϊόν.

3. Inception (2010)

Στο μυαλό μου, το «Inception» λειτουργεί ως ένα τεράστιο πεδίο στο οποίο ο Νόλαν είχε την ευκαιρία να παίξει με απόλυτη ελευθερία, να δημιουργήσει ένα φιλόδοξο πλην εσωστρεφές σύμπαν το οποίο νιώθει ειλικρινές. Δεκαέξι χρόνια μετά την πρεμιέρα του, είναι δύσκολο να υποστηρίξουμε πως θα σόκαρε το κοινό με τον ίδιο τρόπο, αλλά η έξυπνη, «παράδοξη αρχιτεκτονική» του ήταν ακριβώς αυτό που χρειαζόταν η αρχή της νέας δεκαετίας.

2. The Dark Knight Trilogy (2005, 2008, 2012)

Για πολλούς, το τσουβάλιασμα όλων των ταινιών της τριλογίας σε μία θέση είναι άδικη. Αλλά, ευτυχώς, αυτή είναι η δική μου λίστα και όχι η δική τους. Ο Μπάτμαν πάντα ήταν σκοτεινός (με μερικά χιουμοριστικά διαλείμματα ανάμεσα στις διαφορετικές κινηματογραφικές μεταφορές), αλλά με την τριλογία «Dark Knight», ο Νόλαν κατάφερε να δημιουργήσει την πιο εμβληματική εκδοχή ήρωα, επαναπροσδιορίζοντας την ιστορία του. Έξτρα πόντους για την εξαιρετική και δυστυχώς τελευταία εμφάνιση του Χιθ Λέτζερ στη μεγάλη οθόνη ως Τζόκερ.

1. Memento (2000)

Ο βασιλιάς της αναξιόπιστης αφήγησης, η κορυφή της πολύπλοκης δομής, η ταινία του Νόλαν την οποία σκέφτομαι περισσότερο από όλες, χρόνια μετά την τελευταία μου θέαση. Στο «Memento» βρίσκω τον πιο πετυχημένο πειραματισμό του σκηνοθέτη με τη μη-γραφική αφήγηση, αλλά και, spoiler alert, το πιο ανθρώπινα ατελές φινάλε: την επιλογή του προσωπικού σου βασάνου μπροστά στην ισοπεδωτική τραγωδία.