Η πρώτη έκθεση της Μπάρμπαρα Κρούγκερ στην Ελλάδα δεν είναι αυτό που περιμένεις
Μια περιπλάνηση στο ΚΠΙΣΝ, ανάμεσα στις μεγάλης κλίμακας επιγραφές που η Αμερικανίδα καλλιτέχνιδα έχει στήσει στην Εσπλανάδα.
Περιεχόμενα
Ακόμα κι αν δεν ξέρεις το όνομά της, πιθανόν ξέρεις τα έργα της. Με μια γρήγορη αναζήτηση στο Google, τα πιο διάσημα κολάζ της ξεπετάγονται στην οθόνη και αμέσως καταλαβαίνεις τι εστί Μπάρμπαρα Κρούγκερ. Αν και το τολμηρό έργο της το έχουμε μάθει μέσα από συνθέσεις που κυριαρχεί το άσπρο, το μαύρο και το κόκκινο, η σπουδαία Αμερικανίδα καλλιτέχνιδα φέρνει κάτι το διαφορετικό για την ατομική της έκθεση στην Ελλάδα.
Η έκθεση «Untitled (Pride and Contempt)», σε επιμέλεια Κατερίνας Σταθοπούλου, εγκαινιάστηκε στις 28 Απριλίου στην Εσπλανάδα του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος» και, παρότι είναι η πρώτη ατομική της παρουσίαση στη χώρα μας, δεν πρόκειται για ένα αναδρομικό αφιέρωμα που ξεδιπλώνει την πολυδιάστατη καριέρα της Κρούγκερ. Το ΚΠΙΣΝ φημίζεται για εκθέσεις που συνομιλούν με τον δημόσιο χώρο και καταπιάνονται με την επικαιρότητα, επομένως το πρότζεκτ που στήθηκε στην Εσπλανάδα ακολουθεί περισσότερο αυτή τη λογική, αντί εκείνη μίας γενικής εισήγησης στην τέχνη της ριζοσπαστικής δημιουργού.
Ωστόσο, λίγο-πολύ καταλαβαίνεις το ύφος της από το «Untitled», ακόμα κι αν δεν είσαι εξοικειωμένος με τη δουλειά της. Δεκατρία έργα μεγάλης κλίμακας -όλα νέες αναθέσεις- κοσμούν την Εσπλανάδα, ενώ μία τοιχογραφία μήκους ενενήντα μέτρων έχει στηθεί μπροστά από τον τοίχο της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ελλάδος, στην οποία αποτυπώνεται η φράση «πρόσεξε τη στιγμή που η περηφάνια γίνεται περιφρόνηση». Οι μικρότερες μεταλλικές κατασκευές στην απέναντι πλευρά του Καναλιού ακολουθούν τον ίδιο αιχμηρό τόνο: «η εγρήγορση είναι ύπνος», «η χαρά είναι λύπη», «το τώρα είναι τότε». Η βασική διαφορά είναι ότι εδώ το χαρακτηριστικό κόκκινο των κολάζ της Κρούγκερ αντικαθίσταται από ένα έντονο πράσινο, καθώς η δημιουργός ήθελε να δώσει μία περιβαλλοντική χροιά και μία πιο αισιόδοξη νότα στην έκθεση.
Όπως γίνεται αντιληπτό, στην τωρινή έκθεση η καλλιτέχνιδα διατηρεί τόσο το ύφος όσο και τις θεματικές που την έχουν απασχολήσει σε πάνω από πέντε δεκαετίες -καταναλωτισμός, ιεραρχίες και εξουσία, κοινωνική ευθύνη. Ο γραπτός λόγος κυριαρχεί σε κάθε έργο της και εδώ οι μόνες «εικόνες» που χρησιμοποιεί είναι μερικά emojis κάτω από την τοιχογραφία στην ΕΒΕ, μία πινελιά που σχολιάζει την εμμονή μας με το διαδίκτυο και τα social media. Τα έργα παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα, σε μια απόπειρα να χτιστεί ένας άμεσος διάλογος με το ελληνικό κοινό.
Το ερώτημα είναι εάν αυτή η προσέγγιση καταφέρνει τελικά να επιτύχει μία σύνδεση με τον θεατή. Για εμάς, σίγουρα όχι. Οι ηχηρές φράσεις που η Κρούγκερ επέλεξε για να σχολιάσει το σύγχρονο κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον της Ευρώπης θα αποκτούσαν μεγαλύτερο νόημα αν δεν ήταν τόσο ασαφείς και γενικόλογες. Σε αυτό το πλαίσιο, οι λέξεις χάνουν τη σημασία τους και γίνονται απλώς μια αφορμή για ανάρτηση στο διαδίκτυο. Δεν αντιλέγουμε ότι ο καθένας θα ερμηνεύσει διαφορετικά τα έργα, ανάλογα και με τα προσωπικά του βιώματα (αυτό αποσκοπούσε και η Κρούγκερ), όμως για εμάς δεν μένει τόσο η κοινωνικοπολιτική κριτική και η σχέση της τέχνης με τον δημόσιο χώρο όσο μία απλώς καλαίσθητη εικαστική εγκατάσταση.
Παράλληλες δράσεις στο «Νιάρχος»
Σημειώστε ότι το «Untitled» συμπληρώνεται από ένα πρόγραμμα παράλληλων δράσεων: εργαστήρια, σχολικά και εκπαιδευτικά προγράμματα και συμπεριληπτικές ξεναγήσεις, για παιδιά αλλά και ενήλικες, που θα διαρκέσει έως τον Νοέμβριο.
Περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του ΚΠΙΣΝ.
