Από τον Κέβιν ΜακΚάλιστερ στο σήμερα: πόσο κοστίζει τελικά το καλάθι του «Μόνος στο Σπίτι»;

Η θρυλική σκηνή από την ταινία «Μόνος στο Σπίτι» (1990), όπου ο μικρός Κέβιν ΜακΚάλιστερ πηγαίνει μόνος του στο σούπερ μάρκετ, σήμερα δεν είναι απλώς νοσταλγία. Είναι ένα άτυπο crash test για το πώς έχει εκτοξευθεί το κόστος ζωής.

Ο Κέβιν γεμίζει το καρότσι του με βασικά πράγματα: γάλα, χυμό, ψωμί, κατεψυγμένο φαγητό, απορρυπαντικό ρούχων, χαρτί υγείας, μεμβράνη, φύλλα για στεγνωτήριο και ένα παιχνίδι με στρατιωτάκια. Στο ταμείο, το σύνολο γράφει 19,83 δολάρια, τα οποία μειώνονται κι άλλο χάρη σε κουπόνι έκπτωσης. Για το 1990, μιλάμε για απολύτως φυσιολογικά ψώνια.

Fast forward στο σήμερα.

Αν επιχειρήσουμε να αγοράσουμε ακριβώς τα ίδια προϊόντα σε ένα σύγχρονο αμερικανικό σούπερ μάρκετ, το ποσό ξεπερνά εύκολα τα 50 δολάρια, ακόμη και χωρίς φόρους. Δηλαδή, το ίδιο καλάθι έχει αυξηθεί κατά 160% έως και πάνω από 200% μέσα σε περίπου 35 χρόνια.

Και εδώ είναι το ενδιαφέρον: η αύξηση δεν είναι ίδια σε όλα.

Τα τρόφιμα πρώτης ανάγκης, όπως το γάλα και το ψωμί, έχουν ακριβύνει μεν, αλλά όχι εξωφρενικά. Αντίθετα, τα προϊόντα καθημερινής χρήσης –απορρυπαντικά, χαρτί υγείας, είδη καθαρισμού– έχουν πάρει τη μεγαλύτερη ανηφόρα. Εκεί φαίνεται καθαρά το βάρος της ενέργειας, των μεταφορικών, της πρώτης ύλης και των αυξημένων περιθωρίων κέρδους.

Η σκηνή του Μόνος στο Σπίτι λειτουργεί έτσι σαν ένα απλό αλλά αποκαλυπτικό παράδειγμα:
ένα «μικρό» καλάθι αγορών που κάποτε ήταν αδιάφορο για τον οικογενειακό προϋπολογισμό, σήμερα μετριέται ευρώ-ευρώ (ή δολάριο-δολάριο).

Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο αν βάλουμε στη μέση τους μισθούς. Οι τιμές ανέβηκαν γρήγορα· τα εισοδήματα όχι. Και αυτός είναι ο λόγος που σήμερα οι καταναλωτές κυνηγούν προσφορές, κουπόνια, προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και αγορές σε μεγάλες συσκευασίες για να τα βγάλουν πέρα στο ράφι.