Γιοι & Κόρες: Μια παράσταση που θα την κρατήσεις ως πολύτιμο φυλαχτό στη ζωή σου

Οι άνθρωποι ποθούμε σφόδρα να είμαστε οι πρώτοι σε κάτι. Οι πρώτοι που είδαμε κάτι, που κάναμε κάτι, που συμμετείχαμε σε μια διαδικασία πριν την πάρει χαμπάρι ο πολύς κόσμος. Αυτή τη δίψα ένιωσα βλέποντας την παράσταση «Γιοι και Κόρες». Ήμουν εκεί, παρών, κι έβλεπα μια παράσταση που όσοι τη δουν τις επόμενες εβδομάδες θα ψήσουν φίλους και γνωστούς να την δουν και οι ίδιοι θα πάνε να την ξαναδούν. Κι εκτός από την ανάδυση αυτού του καλλιτεχνικού θαύματος, ήμουν παρών και σε ερμηνείες νέων ανθρώπων που αν έχουν σε κάθε τους δουλειά αυτό τον χώρο που τους έδωσε ο Γιάννης Καλαβριανός, σκηνοθέτης και σεναριογράφος της παράστασης, θα διαπρέπουν κάθε φορά.

«Αν μπορούσες να αφηγηθείς μια ιστορία από τη ζωή σου, ποια θα ήταν αυτή;». Έτσι ξεκινάει η παράσταση με τους 5 ηθοποιούς της να απευθύνονται στο κοινό και στη συνέχεια να μας αφηγούνται 12 από τις ιστορίες που σταχυολόγησε ο Καλαβριανός από τις εκατοντάδες που είχε στη διάθεσή του από αφηγήσεις πραγματικών ανθρώπων.

Με εκκίνηση από πριν τον Ά Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου ξεκινάει η πρώτη ιστορία, και με κατάληξη στην περίοδο της πανδημίας, όπου η γηραιά Μπέτυ αντέχει ακομα και συνεχίζει να κουβαλά μια ζωή σαν χολιγουντιανή ταινία, γινόμαστε μάρτυρες της πορείας της Ελλάδας, αλλά με έναν αντιστραμμένο τρόπο. Συνήθως, έχουμε προσωπικές ιστορίες να καλύπτουν το συνολικό ιστορικό πλαίσιο και να το βλέπουμε αυτό στο background. Εδώ το ιστορικό πλαίσιο βρίσκεται μπροστά και από πίσω του εμφανίζονται οι προσωπικές ιστορίες, οι οποίες όλες διαμορφώνουν μέρος της Ιστορίας, χωρίς ποτέ να το ξέρουν. Αυτό δεν ισχύει, άλλωστε, για όλους μας; Δε θα το μάθουμε ποτέ, αλλά μία μας επιλογή, μία μας κίνηση, μία μας απόφαση μπορεί να οδηγήσει μια ολόκληρη χώρα ή και έναν πλανήτη ολάκερο σε κάτι σπουδαίο ή σε κάτι τραγικό.

Αυτή είναι η βάσανος των ανθρώπων, ότι αισθάνονται πάντοτε μικροί κι ανήμποροι να αλλάξουν τον ρου της Ιστορίας και με αυτόν τον εφησυχασμό πορεύονται, πορευόμαστε ξεκλέβοντας τη ζωή. Τη δική μας, των άλλων…

Διαβάστε ακόμη: Μια αγελάδα συνάντησε μια ελαφίνα σε έναν φράχτη και εγένετο θέατρο σπουδαίο

Όλες οι ιστορίες είμαστε εμείς. Η ερμηνευτική αρτιότητα των 5 ηθοποιών και η σκηνοθετική τοποθέτηση, βάζουν τον θεατή μέσα σε κάθε ιστορία, να την κάνει κτήμα του. Δεν υπάρχει χρονομηχανή, λένε, αλλά εγώ γιατί την είδα στο Αμφι-Θέατρο; Τα μάτια μου και την ψυχή μου δε μπορώ να τα απορρίψω, να μην τα πιστέψω. Αυτοί με πήγαν σε όλα και με έκαναν όχι παρατηρητή σαν άλλο Εμπενίζερ  Σκρουτζ με τα Φαντάσματά του, αλλά να γίνω η Μπέτυ και κάθε άνθρωπου κάποτε υπήρξε. 100 χρόνια απλώθηκαν μπροστά μου και κάμποσες δεκάδες ζωές.

Μια παράσταση που θες να την ξαναδείς

Μέσα σε περίπου 100 λεπτά, οι ιστορίες εξιστορούνται με τρόπο απελευθερωτικό, με ένα ξαλάφρωμα, που όμως τις περισσότερες φορές στο τέλος ανατρέπεται όταν ένας από τους ηθοποιούς κάνει ένα βήμα μπροστά και συνομιλεί με το κοινό. Η αναζήτηση της ευτυχίας, υποστηρίζει το έργο πως είναι το αντικείμενό του. Αυτό επειδή οι άνθρωποι έχουμε συνδέσει την ευτυχία με τον έρωτα και την αγάπη. Άδικα; Δεν είμαι εγώ για να το απαντήσω αυτό. Επί της ουσίας, όμως, όλα καταλήγουν στην αναζήτηση της αγάπης που μας ωθεί στο διηνεκές. Κάποια στιγμή τίθεται το ερώτημα γιατί δίνουμε τέτοιο ξόδεμα της αγάπης στον έρωτα. Γιατί σπαταλάμε χρόνο που θα μπορούσαμε να έχουμε αγάπη, για να τον προσφέρουμε στον έρωτα.

Κάποιες ιστορίες δεν έχουν τελεία για να προετοιμαστούμε για τη μετάβαση στην επόμενη. Αυτή είναι η ζωή. Ελάχιστα σου επιτρέπει να ξαποστάσεις, περισσότερο σε σπρώχνει να συνεχίζεις να περπατάς. Αναρωτιέμαι τι ψυχικό άδειασμα νιώθουν οι ηθοποιοί κάθε φορά με το που τελειώνει…

Τίποτα δεν είναι πρωτάκουστο σε αυτή την παράσταση. Αλλά όταν παίρνεις 5 πραγματικά ταλαντούχους ανθρώπους, που ερμηνεύουν, παίζουν όργανα, τραγουδούν και τους βάζεις τα λόγια αυτά στο στόμα, τότε μοιάζουν πρωτάκουστα. Η παράσταση Γιοι & Κόρες είναι σαν εκείνο το νερό από το ρυάκι που βάζεις στα χέρια σου ένα ανοιξιάτικο ξημέρωμα, νερό που κατεβαίνει από το βουνό, αφού έχεις κουραστεί όλο το βράδυ από περπάτημα και αναζήτηση μιας στέγης, και πετάς το νερό στο πρόσωπό σου και σε ξυπνά. Σε επαναφέρει στην πραγματικότητα. Σε ενώνει με τη φύση, με το προαιώνιο και το εσαεί.

Αν μάλιστα είσαι από τους τυχερούς και κάτσεις στην αριστερή στήλη στις θέσεις των θεατών όπως κοιτάμε τη σκηνή, στις ακριανές προς τα δεξιά καρέκλες, θα δεις κι ένα κινηματογραφικό πλάνο με τα σηκωμένα σαν τον Χριστό του Ρίο ντε Τζανέιρο χέρια του ενός ηθοποιού και από πίσω του της έτερης του καστ. Δεν ξέρω αν έγινε ηθελημένα, αλλά ευλογώ την επιλογή μου να αφήσω την αρχική μου θέση και να πάω να κάτσω εκεί για να το δω σε μια απόλυτη συμμετρία.

Δε θα ξαφνιαζόμουν αν ήταν στοχευμένο, διότι όλα λειτουργούν με αρμονία και γεωμετρική ακρίβεια στην παράσταση. Οι κινήσεις των ηθοποιών, τα λόγια τους, όλα είναι σα να ακολουθούν έναν μετρονόμο. To καταλαβαίνεις από τις πρώτες κιόλας φράσεις, πόση ακρίβεια στην έκφραση και τις λέξεις υπάρχει. Από τα πρώτα δευτερόλεπτα σου φεύγει αυτή η απορία για το τι πρόκειται να δεις, αυτή η αγωνία αν ο χρόνος σου επενδύθηκε σε κάτι που αξίζει ή σε σπατάλη, κάθεσαι πίσω στην καρέκλα σου και παραδίδεις το τιμόνι στους 5. Αν μια παράσταση μπορεί να αποδείξει τη σημασία της πρόβας, της τριβής, αλλά και της καλής συνεννόησης των ηθοποιών, είναι αυτή.

Εδώ θέλω να πω κάτι ακόμα. Οι ηθοποιοί κάνουν πρόβες για να μπορέσουν να μπουν ψυχικά στους ρόλους και στην εκάστοτε κατάσταση και μετά από κάθε πρόβα έχουν αφήσει ένα μέρος από το κουκούλι τους και έχουν μεταμορφωθεί σε έναν νέο άνθρωπο. Έχουν πάρει στοιχεία του ρόλου τους κι ο ρόλος έχει πάρει από αυτούς. Είναι αναπόφευκτο, ειδικά σε τέτοια παράσταση. Ε, αυτοί οι 5 με την ερμηνεία τους με έκαναν να νιώσω πως είχα συμμετάσχει στις πρόβες μαζί τους και εμπλεκόμουν συναισθηματικά σε κάθε ιστορία. Γελούσα, αγωνιούσα, δάκρυζα μαζί τους.

Δε θα πω περισσότερα. Μόνο ένα ευχαριστώ στον κ. Καλαβριανό και στους πρωταγωνιστές: Δήμητρα Ονουφριάδου, Μαρία Κωνσταντά, Γιάννης Μαστρογιάννης, Ζωή Μυλωνά, Βασίλης Τσαλίκης.

Η περιγραφή του έργου

Η παράσταση που ουσιαστικά καθιέρωσε τον Γιάννη Καλαβριανό και την Εταιρεία Θεάτρου Sforaris ξαναφτιάχνεται με αφορμή τα 20 χρόνια από την δημιουργία των Sforaris και παρουσιάζεται μαζί με την τελευταία επιτυχία της ομάδας, την Πύλη της Κόλασης, στο Αμφι-Θέατρο του Σπύρου Ευαγγελάτου.

Το κείμενο βασίζεται σε αφηγήσεις ηλικιωμένων από όλη τη χώρα, στους οποίους τέθηκε από τους συντελεστές το ίδιο ερώτημα: «Αν έπρεπε να ξεχωρίσετε μία ιστορία από όλη σας τη ζωή, ποια θα ήταν αυτή;» Από την καταγραφή του πολύωρου μαγνητοσκοπημένου υλικού επιλέχθηκαν τελικά 95 αφηγήσεις που βρίσκονταν σε άμεση συνάφεια και σχέση με καταγεγραμμένα ιστορικά γεγονότα και προέκυψαν από αυτές 12 επεξεργασμένες ιστορίες, που εκτείνονται από τη Μικρασιατική καταστροφή μέχρι την πανδημία του covid και το πρώτο lockdown.

Όλες οι ιστορίες είναι αληθινές. Τα ονόματα και τα φύλα των προσώπων αλλάχθηκαν για να προστατευθεί η ανωνυμία τους. Το τελικό αποτέλεσμα είναι μια εναλλακτική αφήγηση της επίσημης ιστορίας της χώρας μέσα από τις άγνωστες περιπέτειες των καθημερινών ανθρώπων. Των ανθρώπων που πιέζονται, λοξοδρομούν, δυσκολεύονται και αποτυγχάνουν, αλλά που σε κάθε εποχή επιμένουν και αναζητούν να ευτυχήσουν.

Συντελεστές
Κείμενο-Σκηνοθεσία: Γιάννης Καλαβριανός
Σκηνικά-Κοστούμια: Μαρία Καραθάνου
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Επιμέλεια Κίνησης-Βοηθός Σκηνοθέτη: Αλεξία Μπεζίκη
Βοηθός Σκηνογράφου-Ενδυματολόγου: Μαργαρίτα Τζαννέτου
Φωτογραφίες: Ελίνα Γιουνανλή
Μουσική: Χρύσανθος Χριστοδούλου

* Για εισιτήρια εδώ.