Το λευκό πρόβλημα με τα «Ανεμοδαρμένα Ύψη»
To «Ανεμοδαρμένα Ύψη» της Έμεραλντ Φένελ ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει στις κινηματογραφικές αίθουσες, πάνω στην ώρα για τη γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου, έχοντας ήδη προωθηθεί από την εταιρεία παραγωγής και τους πρωταγωνιστές του ως την πιο σέξι εκδοχή της «επικής ερωτικής ιστορίας» του Χιθκλιθ και της Κάθριν. Μέχρι στιγμής το μάρκετινγκ συμπεριλαμβάνει εντυπωσιακά θεματικά φορέματα από τη Μάργκο Ρόμπι, τον Τζέικομπ Ελόρντι να βρέχεται, και πόστερ της ταινίας που θυμίζουν περισσότερο το «Όσα Παίρνει ο Άνεμος» να κυκλοφορούν παντού online. Παράλληλα, η Έμεραλντ Φένελ ως σκηνοθέτης δηλώνει πως της ήταν αδύνατον να μεταφέρει πιστά στην μεγάλη οθόνη ένα βιβλίο τόσο «δύσκολο και πυκνογραμμένο» όσο το αριστούργημα της Έμιλυ Μπρόντε και έτσι επέλεξε να μας δείξει πώς φανταζόταν την ιστορία όταν τη διάβασε για πρώτη φορά στα 14. Ριψοκίνδυνη απόφαση, η οποία έχει εδώ και καιρό προκαλέσει ένα τεράστιο κύμα αρνητικών αντιδράσεων, που ξεκίνησε από τη στιγμή της ανακοίνωσης του Τζέικομπ Ελόρντι και της Μάργκο Ρόμπι στους πρωταγωνιστικούς ρόλους.
Η οργή του κοινού οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, με έναν από αυτούς να είναι σίγουρα η τεράστια διαφορά μεταξύ των ηλικιών των χαρακτήρων και των ηθοποιών. Στο βιβλίο, η Κάθριν είναι με το ζόρι έφηβη όταν ξεκινάει η ιστορία, και ο Χιθκλιθ λίγο μεγαλύτερος. Η επιλογή της 35χρονης Μάργκο Ρόμπι στο πλευρό του 28χρονου Τζέικομπ Ελόρντι γεννάει κατευθείαν αμφιβολίες για το τελικό αποτέλεσμα, καθώς αμέσως το νοήμα της τραγικής τους μοίρας μετριάζεται σημαντικά. Θυμίζει λίγο την περίπτωση του 45χρονου Κέβιν Σπέισι, ο οποίος πρωταγωνίστησε στην ταινία “Πέρα από τη Θάλασσα” ως Μπόμπι Ντάριν, ένας τραγουδιστής που πέθανε σε ηλικία 37 ετών. Αλλά, μάλλον, είναι ακόμα χειρότερο.
Το επόμενο και, ίσως πιο σημαντικό ατόπημα του καινούργιου «Ανεμοδαρμένα Ύψη» είναι η επιλογή του Ελόρντι ως Χιθκλιθ, δηλαδή ενός χαρακτήρα που δεν ήταν ποτέ λευκός και περιγράφεται από την Έμιλυ Μπρόντε ως «τσιγγάνος στην όψη», «με σκούρο δέρμα», «τόσο μαύρος που μοιάζει σαν να ξέφυγε από τον διάβολο». Το χρώμα του και η εμφάνισή του, σε συνδυασμό με την υποδεέστερη τάξη του, ήταν άλλωστε τα βασικά στοιχεία που έκαναν τον Χιθκλιθ κοινωνικά ξένο, χωρίζοντάς τον από την Κάθριν. Όταν, λοιπόν, αφαιρείς όλα τα παραπάνω προσλαμβάνοντας τον Αυστραλό Τζέικομπ Ελόρντι στον ρόλο, και περιμένεις τους θεατές να πιστέψουν ότι είναι outsider επειδή του έχεις δώσει βρώμικα ρούχα και μια μακριά περούκα, λογικό είναι να υπάρξουν αντιδράσεις.
Φυσικά η Έμεραλντ Φένελ δεν είναι η πρώτη που έχει κάνει white washing στον συγκεκριμένο ήρωα. Ο Χιθκλιθ έχει παρουσιαστεί στην μεγάλη οθόνη ως ένας γοητευτικός, αν και άξεστος, λευκός άνδρας, εδώ και πολλές δεκαετίες, και τον έχουν υποδυθεί ηθοποιοί όπως ο Λόρενς Ολίβιε, ο Ρίτσαρντ Μπάρτον και ο Ρέιφ Φάινς. Μόνο όταν η Άντρεα Άρνολντ έκανε την δική της κινηματογραφική μεταφορά το 2011 μας έδωσε για πρώτη φορά έναν μαύρο Χιθκλιθ, που υποδήθηκε ο biracial ηθοποιός Τζέιμς Χάουσον σε μία εξαιρετική ερμηνεία=. Να σημειώσουμε, επίσης, ότι η Φένελ έκανε καστ άλλους people of color στην ταινία της, οι οποίοι, στο βιβλίο, είναι αναμφισβήτητα λευκοί: ο Έντγκαρ Λίντον (Σαζάντ Λατίφ) και η Νέλι Ντιν (Χονγκ Τσάου), πιο συγκεκριμένα. Η colorblind προσέγγιση που θυμίζει Bridgerton δεν πετυχαίνει κάτι το αξιοσημείωτο και από αρκετούς θεωρείται ένα ακόμα μειονέκτημα της ταινίας, καθώς διαταράσσει την ταυτότητα των χαρακτήρων και τη σημασία των φυλετικών διαφορών της αρχικής πλοκής. Επίσης, οι δύο πρωταγωνιστές της παραμένουν, αξιοσημείωτα, λευκοί.
Σε πρόσφατη συνέντευξή της, η Φένελ τόνισε ότι επειδή το μυθιστόρημα είναι τόσο προσωπικό για εκείνη, το μόνο που μπορούσε να κάνει ως σκηνοθέτης ήταν να δημιουργήσει την εκδοχή που η ίδια φανταζόταν, αντί για μια παγκοσμίως αποδεκτή βερσιόν. Σημείωσε, μάλιστα, πως ο Ελόρντι της θύμιζε μία ζωγραφιά του Χιθκλιθ που υπήρχε στο βιβλίο όταν το διάβασε για πρώτη φορά. Άλλοι συντελεστές της ταινίας όπως η casting director Κάρμελ Κόχραν, υπερασπίστηκαν τις σκηνοθετικές επιλογές, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται απλά για μία ερμηνεία της ιστορίας, η οποία «δεν υπάρχει λόγος να είναι πιστή» στο αρχικό υλικό.
Είναι αρκετά ανησυχητικό για μία οσκαρική δημιουργό όπως η Φένελ να δηλώνει ότι στην φαντασία της δεν υπήρχε χώρος για κάτι άλλο εκτός από έναν λευκό Χιθκλιθ, ενώ κανείς μπορεί να αναρωτηθεί αν κατάλαβε έστω το νόημα του βιβλίου που διασκεύασε. Έχοντας διαβάσει τις πρώτες κριτικές της ταινίας της, φαίνεται να αρκέστηκε στα όμορφα πλάνα και τα σαδομαζοχιστικά μοτίβα που γνωρίζουμε ότι αγαπά από τις προηγούμενες δουλειές της.
Ακόμα δεν έχω καταλάβει γιατί έπρεπε να μπλέξει την Έμιλυ Μπρόντε σε όλο αυτό.