Ο «Παραχαράκτης» είναι στην πραγματικότητα ένας ιδιοφυής καλλιτέχνης

Πίσω στη δεκαετία του 1960, ένας άντρας κατάφερε να ξεγελάσει με τα πλαστά του χαρτονομίσματα μέχρι και την Εθνική Τράπεζα της Γαλλίας. Ένας Πολωνός μηχανικός που κατέφυγε στη Γαλλία μετά τον πόλεμο πέρασε χρόνια να τελειοποιεί το πορτραίτο του Ναπολέοντα Βοναπάρτη πάνω στο χαρτονόμισμα των 100 φράγκων, οδηγώντας σε ένα πολύχρονο και δαπανηρό ανθρωποκυνηγητό που τον ανέδειξε ως τον «Σεζάν της πλαστρογραφίας». Ο Γιαν Μπογιάρσκι είναι η φιγούρα που βρίσκεται στο επίκεντρο του «Παραχαράκτη», του βιογραφικού αστυνομικού δράματος του Ζαν Πολ Σαλομέ («Εύκολος Στόχος»).

Σε μια κοινωνία που τον απορρίπτει συνεχώς, ένας μετανάστης (Ρεντά Κατέμπ) αποφασίζει να δοκιμάσει την τύχη του πλαστογραφώντας γαλλικά φράγκα. Όσο οι αρχές προσπαθούν να βρουν και να συλλάβουν την υποτιθέμενη εγκληματική οργάνωση που κρύβεται πίσω από τα τέλεια χαρτονομίσματα, ο μοναχικός και μεθοδικός Μπογιάρσκι επενδύει στην τέχνη της πλαστογράφησης, αφήνοντας τον γάμο του σε δεύτερη μοίρα.

Εγκληματίας με άστρο

Στο κέντρο της ταινίας του Σαλομέ βρίσκουμε μια κατακερματισμένη Ευρώπη και μια μεταπολεμική Γαλλία που δεν σε καμία εκτίμηση τους ήρωες του πολέμου που προηγήθκε. Έχοντας χάσει τα πάντα στο μέτωπο, ο Μπογιάρσκι βρέθηκε λίγα χρόνια αργότερα αντιμέτωπος με τη δυσπιστία και τον ρατσισμό των εργοδοτών, χωρίς καμία επαγγελματική προοπτική, παρά το ταλέντο του.

Από αυτή την πλευρά, η ιστορία του Μπογιάρσκι θα μπορούσε μέχρι και να μας δώσει έμπνευση, ενώ ο σκηνοθέτης δεν κάνει καμία προσπάθεια να κρύψει το άστρο του πρωταγωνιστή του. Στο πρόσωπο του Πολωνού, ο Σαλομέ βρίσκει μια αδιαμφισβήτητη ιδιοφυία που, στο μεγαλύτερο μέρος της ταινίας, αντιμετωπίζει αλαζονικά την αστυνομία και το σύστημα που τον απογοήτευσε. Με χιλιάδες «μεγάλους άντρες» να έχουν περάσει μπροστά από τις οθόνες μας, το πρότυπο μοιάζει πλέον κοινότοπο και επιφανειακό.

Το μετέωρο ομοερωτικό βήμα του πελαργού

Την πρώτη φορά που περνάει από μπροστά σου το έργο της Μπάρμπαρα Κρούγκερ, με τίτλο «εφευρίσκεις πολύπλοκες τελετουργίες που σου επιτρέπουν να αγγίζεις το δέρμα άλλων αντρών», ανοίγεται μια πόρτα προς έναν νέο κόσμο. Αυτό μου θυμίζει η μαεστρία του Μπογιάρσκι, η οποία ξεδιπλώνεται ελεύθερα μονάχα όταν υπάρχει ένας μάρτυρας να την εκτιμήσει, ένας άντρας που θα παρατηρήσει την τελειότητα της δουλειάς του και θα ενδιαφερθεί γι’ αυτή.

Αυτόν τον ρόλο παίζει για τον ταλαντούχο παραχαράκτη ο Αντρέ Ματέι (Μπαστάν Μπουγιόν) ο ντετέκτιβ που έχει αναλάβει να εξιχνιάση την υπόθεση. Υπάρχει κάτι βαθιά ομοερωτικό στη δυναμική των δύο αντρών και αυτή η λεπτή ισορροπία αξιοποιείται συχνά στον κινηματογράφο και την τηλεόραση (σκέφτομαι την εμβληματική «Ένταση» αλλά και τη θαρραλέα σειρά «Killing Eve»). Μπορεί η πραγματική ιστορία του Μπογιάρσκι να βρίσκεται μακριά από αυτή την ερμηνεία, αλλά κάθε φορά που το βάρος πέφτει προς την πλευρά της αμοιβαίας αθώας εκτίμησης, νιώθω πως χάνεται μια ευκαιρία για να εξερευνηθεί κάτι πιο πολύπλοκο και ενδιαφέρον.

Εμπρός πίσω

Όπως και στην πλοκή του, ο «Παραχαράκτης» δεν παίρνει σκηνοθετικά κανένα ρίσκο, καταφεύγοντας σε μία «παλαιάς κοπής» αποτύπωση του βιογραφικού κυνηγητού για τη σύλληψη του καλλιτέχνη που έγινε θρύλος. Σήμερα, πάντως, τα πλαστά χαρτονομίσματα του ταλαντούχου εγκληματία πωλούνται για χιλιάδες ευρώ σε δημοπρασίες, αποδεικνύοντας πως το στίγμα που έχει αφήσει ο Μπογιάρσκι έχει αντέξει στον χρόνο. Τώρα, για το στίγμα της ταινίας: ευχαριστούμε για την προσπάθεια, αλλά ο άντρας που συγκλόνισε τη Γαλλία μάλλον κρύβεται σε άλλο κάστρο.

Ο «Παραχαράκτης» κυκλοφορεί στις αίθουσες στις 6 Αυγούστου από την Rosebud.21. Δείτε περισσότερες κριτικές εδώ.