Γιατί το έχουν ρίξει όλοι στη χειροτεχνία;
Μιλήσαμε με επαγγελματίες και χομπίστες για την εξάπλωση της χειροτεχνίας τα τελευταία χρόνια και πώς αυτή έχει εξελιχθεί σε μια δημιουργική ενασχόληση.
Περιεχόμενα
Ήδη από το περσινό καλοκαίρι σκεφτόμουν ότι όλα τα εισιτήρια από συναυλίες και ταξίδια, τα αποκόμματα και φυλλάδια από σινεμά, εκθέσεις και εκδηλώσεις, τα prints, τα χιλιάδες αυτοκόλλητα που μάζευα διαρκώς, κάπως πρέπει να αξιοποιηθούν. Δεν άντεχα άλλο να τα χώνω σε memory box και δεν υπήρχε περίπτωση να τα πετάξω. Επομένως, σκέφτηκα ότι θα ήταν καλή ιδέα να ξεκινήσω το scrapbooking, να φτιάχνω δηλαδή κολάζ σε ένα λεύκωμα με όλες μου τις αναμνήσεις. Με λίγη παρακίνηση και καθοδήγηση από την Κρίστυ, τη γλυκατζού του Exodos, αγόρασα τον περασμένο Σεπτέμβριο ένα σημειωματάριο και γρήγορα υιοθέτησα ένα νέο χόμπι.
Εξαρχής γνώριζα ότι το scrapbooking, παρότι απαιτεί κόπο και χρόνο, θα ήταν μια ξεκούραστη εμπειρία. Τα διάφορα εργαστήρια χειροτεχνίας που είχα ήδη συμμετάσχει απέδειξαν πως το να αφοσιώνομαι για ένα τρίωρο στη δημιουργία ενός κεραμικού, χαρακτικού ή κολάζ, είναι η καλύτερη συνταγή για να ξελαμπικάρω, κάνοντας ένα διάλειμμα από τις ηλεκτρονικές μου συσκευές. Η ιδέα του να ξεκινήσω ένα χόμπι στον δικό μου χώρο, έξω από τα καλλιτεχνικά στούντιο, μου έδωσε την άνεση να ασχοληθώ με αυτό όποτε και όπως θέλω, ακούγοντας μουσική και απολαμβάνοντας τον ελεύθερό μου χρόνο.
Ωστόσο, γεγονός είναι ότι τα workshops γοητεύουν ολοένα και περισσότερο κόσμο που θέλει να δοκιμάσει μια πιο δημιουργική απασχόληση και να πειραματιστεί. Όταν, όμως, βλέπεις πως πολλοί βρίσκουν πάτημα για να συνεχίσουν μια τέχνη και στο σπίτι τους, ενώ παράλληλα τα διάφορα καλλιτεχνικά εργαστήρια γίνονται διαρκώς sold out, καταλαβαίνεις ότι η χειροτεχνία δεν είναι απλώς άλλη μία τάση.
Η καραντίνα έδωσε το έναυσμα
@makingmaddy Learn the 4 basics of knitting and get to creating! #knittingtiktok #knitting #knittok #knittingforbeginners #beginnerknitter #knittingtutorial #knittingpattern#creatorsearchinsights ♬ Coffee and Chords – ya-su
Μιλώντας με φίλους, γνωστούς αλλά και καλλιτέχνες, συνειδητοποίησα ότι η καραντίνα πυροδότησε τη δημιουργικότητα αρκετών. Για παράδειγμα, η φίλη μου Ελευθερία περνούσε ώρες χαζεύοντας στο TikTok βίντεο με πλέξιμο με βελονάκι και τελικά πήρε την απόφαση να ασχοληθεί εντατικά το 2022: «Είχα μια κλίση προς τις χειροτεχνίες. Πριν το πλέξιμο, είχα φτιάξει τασάκια και μπολ για κοσμήματα από πηλό, ενώ παράλληλα μου άρεσε να εκτυπώνω φωτογραφίες και να τις βάζω σε άλμπουμ. Μου αρέσει να κάνω πράγματα με τα χέρια μου και ταυτόχρονα να έχω μια χειροπιαστή ανάμνηση από ένα ταξίδι ή μια εμπειρία». Για την ίδια, ίσως έπαιξε ρόλο και το γεγονός ότι η γιαγιά της (αν και δεν είναι η πιο παραδοσιακή Ελληνίδα γιαγιά), της είχε δείξει στο δημοτικό πώς να κεντάει και να πλέκει με βελόνα.
Θέλοντας να κάνει κάτι παραγωγικό με τον χρόνο της, η Ελευθερία έμαθε να πλέκει κυρίως μέσα από βίντεο στο YouTube. «Με τα χρόνια, κατάλαβα ότι λειτουργεί αγχολυτικά -παρόλο που σε νευριάζει πολλές φορές η διαδικασία- και μπορεί να συνδυαστεί με το να ακούς ένα podcast ή μουσική. Έτσι γεμίζεις πολύ όμορφα τον χρόνο. Και στο τέλος, έχεις φτιάξει κάτι αξιοποιήσιμο. Ακόμα κι αν κάνεις λάθος, το ξηλώνεις, το διαμορφώνεις και το πιάνεις από την αρχή. Με ένα νήμα κι ένα βελονάκι, μπορείς να φτιάξεις το οτιδήποτε και ακριβώς όπως το θες, ακόμα και να το μοιραστείς με ανθρώπους, να κάνεις δώρα σε κοντινά σου πρόσωπα». Κι αν σε τρομάζει το να ξεκινήσεις μόνος σου, η Ελευθερία διαβεβαιώνει πως η συγκεκριμένη η χειροτεχνία μαθαίνεται εύκολα χωρίς δάσκαλο.
Από την άλλη, είναι και οι πιο αναποφάσιστοι. Η αγαπημένη συνάδελφος Ελευθερία Μπακρατσά δεν έχει ακόμα κατασταλάξει στο χόμπι που της ταιριάζει καλύτερα, όμως σκέφτεται πως το κέντημα μοιάζει ό,τι πρέπει για χαλάρωση, ενώ με τη ραπτομηχανή πιστεύει πως εκτιμάς περισσότερο τη δημιουργική διαδικασία. Αν, πάλι, θες να δώσεις σημασία στη λεπτομέρεια, η ίδια θεωρεί την καλλιγραφία ιδανική, όπως και την κατασκευή κοσμημάτων, η οποία «σε κάνει να αγαπήσεις κάτι εύθραυστο και σου επιτρέπει να γίνεις όσο πιο δημιουργικός θες».
Μια κοινότητα γεννιέται
Πάρα πολλοί φοβούνται το χειροποίητο, αλλά έρχονται σε εμάς γιατί έτσι γνωρίζουν κόσμο. Σιγά-σιγά δημιουργείται μια κοινότητα, γιατί βλέπεις άτομα που γνωρίζονται στον χώρο και αρχίζουν να κάνουν παρέα. Η χειροτεχνία δεν είναι τόσο η προτεραιότητά τους
Αν, πάλι, λειτουργείς καλύτερα με την καθοδήγηση, υπάρχουν άπειρα στούντιο που διοργανώνουν μαθήματα κεραμικής, ζωγραφικής, πλεξίματος, χαρακτικής και ό,τι άλλο φαντάζεσαι. Προσωπικά, εδώ και καιρό έχω βάλει στο μάτι τα εργαστήρια tufting και punch needle του «Loop Around», στην Κυψέλη. Η Μυρτώ, που διαχειρίζεται το μαγαζί μαζί με τον Γιώργο από το 2023, παρατηρεί ότι, φέτος ειδικά, το tufting έχει γίνει πολύ πιο δημοφιλές.
View this post on Instagram
Η αλληλεπίδραση μέσα από τέτοια events γοητεύει τον κόσμο, που πλέον έχει ανακαλύψει έναν εναλλακτικό τρόπο για να κοινωνικοποιηθεί. «Πολλοί νομίζουν ότι όσοι έρχονται στα εργαστήρια θέλουν άμεσα να μάθουν tufting. Ισχύει το ακριβώς αντίθετο» μου λέει η Μυρτώ. «Συνειδητοποίησα ότι μετά την πανδημία είχαν μεγαλύτερη ζήτηση τα εργαστήρια. Οπότε μειώσαμε την παραγωγή προϊόντων και επενδύσαμε στα workshops. Πάρα πολλοί φοβούνται το χειροποίητο, αλλά έρχονται σε εμάς γιατί έτσι γνωρίζουν κόσμο. Σιγά-σιγά δημιουργείται μια κοινότητα, γιατί βλέπεις άτομα που γνωρίζονται στον χώρο και αρχίζουν να κάνουν παρέα. Η χειροτεχνία δεν είναι τόσο η προτεραιότητά τους. Εστιάζουν στο διαδραστικό κομμάτι και αυτή η ανάγκη ισχύει και για εμάς που μιλάμε με τους συμμετέχοντες».
Βέβαια, υπάρχουν κι εκείνοι που, προερχόμενοι από καθόλου δημιουργικά επαγγελματικά πεδία, θέλουν να μην ακουμπήσουν το κινητό τους για ένα δίωρο και να προσηλωθούν στο tufting. «Ούτε καν απαντούν σε τηλέφωνα» μου λέει γελώντας η Μυρτώ.
View this post on Instagram
Η ανάγκη απόδρασης από την καθημερινότητα και η δίψα για μια δημιουργική ενασχόληση παρακίνησε και την Κρίστυ Περρή να ασχοληθεί με τις χειροτεχνίες. Στην αρχή της περασμένης χρονιάς, η Κρίστυ περνούσε μία στενάχωρη εποχή της ζωής της και αποφάσισε να πάει σε μερικά workshops της Αθήνας προκειμένου να πνίξει τον πόνο της με κάτι δημιουργικό. «Μου άρεσε πολύ η ατμόσφαιρα και άρχισα να σκέφτομαι τι άλλα πράγματα θα ήθελα να παρακολουθήσω στην πόλη, χωρίς όμως να βρίσκω κάπου αυτά που φανταζόμουν». Μεταξύ σοβαρού και αστείου ανέφερε στη μητέρα της, Χαρά, πως, αν συνδύαζαν τις δυνάμεις τους (τη φαντασία της Κρίστυ και τις οργανωτικές ικανότητες της Χαράς ως νηπιαγωγού για 30+ χρόνια), τότε θα κατάφερναν να δημιουργήσουν κάτι σούπερ όμορφο. Η Χαρά συμφώνησε και έτσι, χωρίς πολλή σκέψη, γεννήθηκε το «Hearts and Crafts» τον Ιούλιο του 2025.
View this post on Instagram
Αρχικά, οι ιδιοκτήτριες του στούντιο στο Κουκάκι έδωσαν έμφαση στο coloring (το να χρωματίζεις σελίδες με σχέδια, όπως όταν ήσουν παιδί), διοργανώνοντας θεματικά events γύρω από την pop κουλτούρα. «Από εκεί και πέρα, εξελιχθήκαμε πάνω στην ιδέα της χειροτεχνίας για όλους, ακόμα και άτομα που δεν έχουν ασχοληθεί ποτέ με οτιδήποτε καλλιτεχνικό. Έχουμε κάνει workshops με scrapbooking και junk journaling, ζωγραφική σε καμβά και έχουμε εμπνευστεί από viral καλλιτεχνικά trends των social media, μεταφράζοντάς τα στα δικά μας δεδομένα» αναφέρει η Κρίστυ.
View this post on Instagram
Η ίδια παρατηρεί ότι οι κατασκευές είχαν μεγάλη απήχηση -από τα δημοφιλέστερα εργαστήρια της σεζόν ήταν το scrapbooking, η δημιουργία moodboards, snow globes και χριστουγεννιάτικων advent calendars, και το ‘ζωγράφισε τη δική σου tote bag’. Εκτός των καθιερωμένων εργαστηρίων, το στούντιο φιλοξενεί trivia nights για ταινίες και σειρές, που γρήγορα έγιναν τα δημοφιλέστερα events του χώρου.
Έχοντας βρεθεί σε workshop του «Hearts and Crafts», επιβεβαιώνω ότι η ευχάριστη ατμόσφαιρα θυμίζει περισσότερο μια δημιουργική μάζωξη, γεγονός που κάνει το κάθε workshop πιο απολαυστικό. Φαίνεται πως αρκετά art hubs γεμίζουν από ενδιαφερόμενους που έχουν ως βασικό κίνητρο την κοινωνικοποίηση και όχι τόσο την εξάσκηση ενός νέου χόμπι. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που κρατάμε είναι ότι οι χειρωνακτικές τέχνες σίγουρα δεν είναι μια συνήθεια που θα εξασθενίσει σταδιακά. Η Μυρτώ του «Loop Around» θεωρεί ότι υπάρχουν τάσεις ακόμα και στις χειροτεχνίες. «Μπαίνουν κι άλλα πράγματα στο παιχνίδι, ενώ όταν ξεκίνησαν τα καλλιτεχνικά εργαστήρια, ο πηλός ήταν το δημοφιλέστερο». Όλα ανακυκλώνονται στην τελική, αλλά αυτό που μένει είναι ότι ο κόσμος αποζητά τη δημιουργικότητα, είτε κεντώντας στον δικό του χώρο είτε φτιάχνοντας ένα κεραμικό σε στούντιο, παρέα με μια ολόκληρη ομάδα.
Διαβάστε επίσης
