Η «Μήδεια» του Κερουμπίνι και πάλι στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου

Η ιστορική «Μήδεια» του Λουίτζι Κερουμπίνι ξαναζωντανεύει στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, το Σάββατο 20 Ιουνίου 2026. Η Εθνική Λυρική Σκηνή θα παρουσιάσει την ανασύνθεση της παράστασης του 1961, που σφράγισε με την αξεπέραστη ερμηνεία της η Μαρία Κάλλας, στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, ένα από τα πολυαναμενόμενα και ήδη sold-out events του καλοκαιριού. Με την Άννα Πιρότσι στον ομώνυμο ρόλο, τη μουσική διεύθυνση αναλαμβάνει ο Ζακ Λακόμπ και τη σκηνοθεσία ο Παναγής Παγουλάτος. Η ερχόμενη παράσταση ανήκει στον θεματικό άξονα «Η όπερα του μέλλοντος μέσα από τη μήτρα του παρελθόντος», σε καλλιτεχνική διεύθυνση Γιώργου Κουμεντάκη. Έτσι, προκύπτει σε άμεση σχέση με το φαινόμενο Κάλλας και την «Μήδεια» του ’61: η σκηνοθεσία του Αλέξη Μινωτή, τα σκηνικά και κοστούμια του Γιάννη Τσαρούχη και η χορογραφία της Μαρίας Χορς, βρίσκουν τον τρόπο να «εισχωρήσουν» στη φετινή παράσταση, 65 χρόνια μετά.

Από το 1797 στο 2026

Ο Κερουμπίνι συνέθεσε τη «Μήδεια» στα τέλη του 18ου αιώνα σε γαλλικό ποιητικό κείμενο του Φρανσουά-Μπενουά Οφμάν. Η πρεμιέρα του έργου πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι το 1797. Η ΕΛΣ παρουσιάζει την ιταλική εκδοχή του έργου που μεταφράστηκε από τον Κάρλο Τσανγκαρίνι, με μελοποιημένους διαλόγους του Φραντς Πάουλ Λάχνερ, ακολουθώντας την παράδοση της Κάλλας και της «Μήδειας» του Μινώτη, ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά γεγονότα της μεταπολεμικής Ελλάδας που συνέδεσε την Εθνική Λυρική Σκηνή με τα μεγαλύτερα οπερατικά κέντρα του κόσμου. Η πρεμιέρα στο Ντάλλας το 1958 στέφεται από μια χωρίς προηγούμενο επιτυχία και συνπαρουσιάστηκε το 1959 στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου, συνέχισε το καλοκαίρι του 1961 στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου και ολοκλήρωσε τη θριαμβευτική της πορεία το 1962 στη Σκάλα του Μιλάνου. Τώρα, το 2026, ο Παναγής Παγουλάτος, με μεγάλη εμπειρία στη σκηνοθεσία της όπερας και πολυετή μελέτη της επίδρασης της Κάλλας στη λυρική τέχνη, υπογράφει τη σκηνοθεσία επιλέγοντας μια σκηνική απόδοση λιτή και αυστηρή, ακολουθώντας το γράμμα και το πνεύμα της ιστορικής παράστασης του 1961 και έπειτα από συστηματική μελέτη αρχειακού υλικού.

Σημείωμα σκηνοθέτη

«Ο Αλέξης Μινωτής ήταν ένας θεατρικός σκηνοθέτης που ασχολήθηκε κατεξοχήν με την αρχαία τραγωδία. Από τα σκηνικά, τα κοστούμια, τις φωτογραφίες και τις σημειώσεις του επιβεβαιώνουμε ότι η σκηνοθεσία του είναι πιστή στο λιμπρέτο. Ο ίδιος έχει ακολουθήσει τις οδηγίες του κειμένου, αλλά και του συνθέτη, με μια συγκεκριμένη λογική. Δεν έχει κάνει κάτι αντίθετο στο κείμενο, ούτε κάτι εικονοκλαστικό για τα σύγχρονα κριτήρια. Το επαναστατικό εκείνη την εποχή ήταν η ίδια η Κάλλας, που ήταν η πρώτη άδουσα τραγωδός με όλη τη βαρύτητα της λέξης. Μέσα στο ίδιο πνεύμα κινείται και η δική μου σκηνοθεσία. Δεν την ανέλαβα για να εκθέσω την προσωπική μου άποψη για τη Μήδεια, αλλά για να υπηρετήσω ένα συγκεκριμένο όραμα, εκείνο του 1961. Φυσικά έχουν γίνει πολλές προσαρμογές ανάλογα με τις διαφοροποιήσεις του σκηνικού, τις προσωπικότητες των καλλιτεχνών, τη σύγχρονη αντίληψη ερμηνείας».

Η αναβίωση: Σκηνικά, κοστούμια, κίνηση, φως

Η διακεκριμένη σκηνογράφος και καθηγήτρια σκηνογραφίας στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών Λίλη Πεζανού μελέτησε τις φωτογραφίες από τις μακέτες του σκηνικού του Γιάννη Τσαρούχη, τις φωτογραφίες από τις πρόβες και την παράσταση του 1961, καθώς και τη σωζόμενη αλληλογραφία, με στόχο να ανασυνθέσει τα σκηνικά της παραγωγής. Η ενδυματολόγος του θεάτρου, της όπερας και του κινηματογράφου Τότα Πρίτσα, εμπνεύστηκε από τα αυθεντικά κοστούμια της παραγωγής που σώζονται στο Βεστιάριο της ΕΛΣ, ενώ οι διεθνώς αναγνωρισμένες χορογράφοι Γιάννα Φιλιπποπούλου και Κέλλη Ζαμπέλα αναβιώνουν τη χορογραφία της Μαρίας Χορς, βάσει των σημειώσεων και των οδηγιών που υπάρχουν στο βιβλίο σκηνοθεσίας, και ο Χρήστος Τζιόγκας υπογράφει τους φωτισμούς της παραγωγής.

Η ορχήστρα

Την Ορχήστρα της Εθνικής Λυρικής Σκηνής διευθύνει ο διεθνώς καταξιωμένος αρχιμουσικός Ζακ Λακόμπ, στην τέταρτη συνεργασία του με την ΕΛΣ (μετά την «Μποέμ», τον «Βέρθερο» και την «Άννα Μπολένα» της φετινής σεζόν), ενώ τη Χορωδία της ΕΛΣ έχει προετοιμάσει ο Αγαθάγγελος Γεωργακάτος. Για την ανασύνθεση της ιστορικής παραγωγής του 1961, η Εθνική Λυρική Σκηνή έχει εξασφαλίσει ένα εξαιρετικό καστ διεθνούς ακτινοβολίας, σε συνδυασμό με σημαντικούς λυρικούς τραγουδιστές της ελληνικής οπερατικής σκηνής.

Το καστ

Τον ρόλο του τίτλου θα ερμηνεύσει η σπουδαία Ιταλίδα Άννα Πιρότσι, η οποία έκανε το ντεμπούτο της στον ρόλο στην παραγωγή της ΕΛΣ το 2023 σε σκηνοθεσία του Ντέιβιντ ΜακΒίκαρ, ενώ τον περασμένο Οκτώβριο την ξαναείδαμε στην ΕΛΣ στον ρόλο της Τζοκόντας. Τον ρόλο του Ιάσονα θα ερμηνεύσει ο διακεκριμένος Γάλλος τενόρος Ζαν-Φρανσουά Μπορράς, ενώ στον ρόλο του Κρέοντα θα ντεμπουτάρει ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος, καταξιωμένος πρωταγωνιστής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Ολύμπια Δημοτικού Μουσικού Θεάτρου «Μαρία Κάλλας». Στον ρόλο της Νέριδας η Ρωσίδα μεσόφωνος Αλίσα Κολόσοβα, η κολορατούρα υψίφωνος Δανάη Κοντόρα στο ρόλο της Γλαύκης και στους ρόλους του επικεφαλής της φρουράς και των δύο υπηρετριών οι Γιάννης Σταματάκης, Αιμιλία Τσιμιδάκη και Ειρήνη Αθανασίου.