Η Γειτονιά μου: Ο Χάρης Δούκας γράφει στο Exodos για το Γκάζι
Ο Δήμαρχος Αθηναίων αποτυπώνει τη δυναμική μιας γειτονιάς που ισορροπεί ανάμεσα στη μνήμη, τον πολιτισμό, τις αντιθέσεις και τις σύγχρονες αστικές προκλήσεις.
Ζώντας στο Γκάζι, έχεις την ευκαιρία να γνωρίσεις καλύτερα τις αλλαγές των εποχών, των τόπων, των χρόνων και των ανθρώπων. Έχεις την αίσθηση της μετάβασης από το Εργοστάσιο Φωταερίου του 19ου αιώνα στην περιοχή, προμετωπίδα της βιομηχανικής περιόδου, στον χώρο της Τεχνόπολης, προνομιακή επιλογή για πολιτιστικές μορφωτικές και κοινωνικές εκδηλώσεις και συναντήσεις σε μια μεταβιομηχανική εποχή.
Βλέπεις γύρω σου τα ίχνη ενός ευρύτερου μετασχηματισμού: Παλιές σιδερένιες δομές δίπλα σε φωτισμένα rooftops, την εγκατάλειψη δίπλα σε επιλεκτικές εμπειρίες κατανάλωσης και διασκέδασης, τη σιωπή δίπλα στον θόρυβο. Βλέπεις παντού το πέρασμα του χρόνου από την αρχαιότητα, τα οθωμανικά ίχνη, τα νεοκλασικά, τον μοντερνισμό μέχρι την αντιπαροχή, το street art, το «gentrification». Την Αισθητική της τριβής, της πυκνότητας και της ρευστότητας.
Μετά είναι η απροσδόκητη κατάσταση, μια ασυνέχεια όπου στο ίδιο τετράγωνο μπορείς να συναντήσεις ένα παλιό βιομηχανικό κέλυφος, μια σύγχρονη πολυκατοικία με Airbnb, ένα μικρό εργαστήριο, ένα club που ανοίγει αργά το βράδυ, μια ήσυχη στοά που μοιάζει να έχει μείνει από άλλη δεκαετία, και συγχρόνως ένα τοπίο που επαναλαμβάνεται από περίπτερα, καφενεία, μπαλκόνια, ήχους, φως, μικρές κοινωνικές σκηνές.
Αυτό δεν είναι σκηνογραφία. Είναι η ίδια η εκδοχή της Αθήνας συμπυκνωμένη, αντιφατική και δημιουργική, σε διαρκή κίνηση. Ένας χώρος που διαρκώς μεταμορφώνεται χωρίς να ξεχνά τι ήταν. Που δεν μπορείς να την εξηγήσεις χωρίς να σκύψεις να ακούσεις τη φωνή της κάτω από τον θόρυβο και τις επιφανειακές δημαγωγίες.
Και σου φαίνεται φυσικό που διαλέξαμε τη γειτονιά αυτή για το μνημείο του εγκλήματος των Τεμπών, μιας και μπορεί να διατηρεί τη μνήμη μέσα από τις μεταμορφώσεις.
Σκέπτομαι καθώς περπατώ στους δρόμους, ότι η Αθήνα έχει ήδη αποκτήσει έναν πολυπολιτισμκό χαρακτήρα, όπου η πόλη μπορεί να εντάσσει διαφορετικούς τρόπους ζωής και πολιτισμούς μέσα από ένα φίλτρο που δυναμώνει και εμπλουτίζει τις παραδόσεις της Αθήνας και των τοπικών πολιτισμών.
Από την άλλη μεριά, είναι ορατές οι παραμορφώσεις από μια ανεξέλεγκτη εμπορευματοποίηση, από έναν υπερτουρισμό, από την εκμετάλλευση του δημόσιου χώρου με την αύξηση των ενοικίων, την έλλειψη στέγης από την χωρίς όρια επέκταση των Airbnb.
Aν, όπως υποστηρίζεται, οι χώροι και οι χρόνοι των πόλεων δεν είναι ουδέτεροι, αδρανείς οντότητες, αλλά κοινωνικές/ανθρώπινες σχέσεις και επιδράσεις, τότε είναι φανερό ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα πεδίο αγώνα σε περιοχές, ιδιαίτερα ορατές σε γειτονιές όπως το Γκάζι.
Είναι μια κοινωνική ατζέντα υπεράσπισης του δημόσιου χώρου από την οπτική της κοινωνικής συνοχής.
Εδώ τα προβλήματα έρχονται με τρόπο που αγγίζουν την καθημερινότητα και επιζητούν επιτακτικά λύσεις. Γι’ αυτό υποστηρίζω ότι η υπέρβαση στην τρέχουσα κρίση δεν μπορεί να γίνει παρά μέσα από την ενίσχυση των πόλεων ως θεσμών άμεσης κοινωνικής ανταπόκρισης, απέναντι στο κεντρικό και το παγκόσμιο.
Στο Γκάζι και σε κάθε γειτονιά της Αθήνας, ο αγώνας είναι κοινός, είναι ο αγώνας «του δικαιώματος στην πόλη». Ως δικαίωμα να ορίζεις τον χώρο, να τον φαντάζεσαι και να τον μετασχηματίζεις, να συμμετέχεις στη συλλογική αστική ζωή.
Μου αρέσει να ζω στο Γκάζι, σε μια περιοχή που μεταλλάσσεται. Εδώ, οι πολιτιστικές παρεμβάσεις λειτουργούν ως αντίδοτο στα φαινόμενα της απομόνωσης και του κοινωνικού κατακερματισμού. Στο Γκάζι, όλα είναι δυνατά.
